Πολύ συχνά διαβάζω στις εφημερίδες κείμενα με υπογραφές πνευματικών ανθρώπων, που υπερασπίζονται κάποιο σκοπό.

Συχνά περνούν απαρατήρητα, ενώ ελάχιστη είναι η επιρροή που ασκούν στις μάζες ή στους πολιτικούς.

Στο παρελθόν οι διανοούμενοι ήταν ένα είδος ιερέων, καθοδηγούσαν το λαό.

Ας πούμε ο Ζολά είναι η υποδειγματική μορφή του κριτικού διανοούμενου. Πρόκειται για ένα συγγραφέα που χρησιμοποιεί τη φήμη του για να υπερασπιστεί δημόσια οικουμενικές αξίες: τη δικαιοσύνη, την αλήθεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία.

Αργότερα ζήσαμε ένα πόλεμο συλλογής υπογραφών (από δεξιά και κυρίως αριστερά) σε κείμενα με δημόσιες τοποθετήσεις.

Αυτό έχει τελειώσει σήμερα. Γιατί συμβαίνει αυτό;

Πρώτα πρώτα δεν υπάρχουν φάροι να λάμψουν. Μόνο μικρά φώτα.

Οι διανοούμενοι του χθες είχαν σημαντικό έργο. Αυτοί που βλέπουμε σήμερα στο προσκήνιο είναι «επαγγελματίες» της υπεράσπισης.

Λένε πολλά και κάνουν λίγα.

Έπειτα οι τηλεοράσεις έχουν κυριαρχήσει στην πνευματική ζωή του τόπου.

Τέλος - και κυρίως - έχει συμβεί μια πολύ μεγάλη αλλαγή. Προ ολίγων μόλις δεκαετιών οι αγράμματοι στον τόπο μας ήταν πολλοί. Σήμερα αυτό έχει αλλάξει.

Κι οι πολίτες πλέον δεν επιθυμούν να καθοδηγούνται αλλά να εκφράζονται.