Το 2010 θα είναι η πιο δύσκολη και κρίσιμη χρονιά στην μεταπολιτευτική οικονομική ιστορία του τόπου μας. Οι «δίδυμοι πύργοι» των ελλειμμάτων, δημοσιονομικού και ισοζυγίου πληρωμών, μέσα στην περιδίνηση που δημιούργησε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση απειλούν με κατάρρευση, μετατρέποντας την χώρα σε «Ζέρο Πόιντ» μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι φυσικό αποτέλεσμα της συμπύκνωσης και έκρηξης των αντιφάσεων ενός μοντέλου ανάπτυξης που έφαγε τα ψωμιά του. Είναι ταυτόχρονα αποτέλεσμα των πολιτικών επιλογών και πρακτικών του βαλκανικού νεοσυντηρητισμού της ΝΔ που οδήγησαν τη χώρα στο έλεος των δανειστών.

Η Νέα Δημοκρατία έκανε ότι περνούσε από το χέρι της για να την παραδώσει άοπλη στην απληστία των κερδοσκόπων και να την καταστήσει πειραματικό εργαστήριο της διεθνούς τοκογλυφίας. Την εξέθεσε στις ορέξεις των κερδοσκόπων οι οποίοι, αφού δημιούργησαν τη κρίση, θέλουν να ρεφάρουν τις απώλειες αξιοποιώντας τα χρέη των κυβερνήσεων που διογκώθηκαν στην προσπάθεια απορρόφησης των κραδασμών της κρίσης.

Η προσφυγή στους τοκογλύφους είναι μια κίνηση καταναγκασμού, δεν είναι επιλογή. Ούτε επίσης η αποδοχή των όρων του τοκογλύφου σημαίνει αποδοχή και αναγνώριση της λογικής που γέννησε τους όρους.

Η κερδοσκοπία είναι οικονομικός πόλεμος και ο πόλεμος - αν θυμηθούμε τον Κλαούζεβιτς - είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Το πρόβλημα είναι πολιτικό και η Ευρώπη έδειξε τα όριά της.

Επικράτησαν οι απόψεις που βλέπουν την οικονομική ανάκαμψη μέσα από μια γενικευμένη περιοριστική πολιτική.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς είναι προϋπόθεση ελπίδας.

Υπάρχει διέξοδος.

Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι δίιχνος. Σε διεθνές επίπεδο, η δραστηριότητα του Γιώργου Παπανδρέου έφερε στο προσκήνιο το υπάρχον θεσμικό κενό καθώς και την επείγουσα ανάγκη για αλλαγή των όρων του παιχνιδιού και τη θεσμική θωράκιση των ευρωπαϊκών χωρών από την κερδοσκοπία των banksters.

Οι πρωτοβουλίες του Έλληνα πρωθυπουργού, από κινήσεις επαιτείας όπως κάποιοι βιάστηκαν να τις θεωρήσουν, αποδείχθηκαν κινήσεις ενός πολιτικού ηγέτη που ξέρει να βλέπει και το δένδρο και το δάσος.

Ο Γιώργος Παπανδρέου σηκώνει στην πλάτη του όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. Δείχνει ότι και στις πιο δύσκολες περιστάσεις η πολιτική δεν είναι μονόδρομος, υπάρχουν επιλογές, αρκεί να παίρνεις πρωτοβουλίες, να ασκείς ενεργητική πολιτική, να μην παρακολουθείς απλά και υποτάσσεσαι στα γεγονότα.

Και στο εσωτερικό της χώρας η αναγκαστική εφαρμογή ενός επώδυνου επικαθορισμένου προγράμματος δημοσιονομικής σταθερότητας δεν μετατρέπει την πολιτική μας σε μονόδρομο, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα. Εάν ένας ξεχαρβαλωμένος δημόσιος τομέας παράγει ελλείμματα της ίδιας τάξης με εκείνα των πιο καλοκουρδισμένων μηχανισμών άλλων χωρών, αυτό σημαίνει επιπλέον δυνατότητες.

Το «να μπει κάποιος φυλακή» όπως θέλουν οι πολίτες, είναι το πιο επείγον οικονομικό μέτρο.

Όλοι συνδέουν τα χαμηλά δημόσια έσοδα με την εκτεταμένη παραοικονομία.

Οι μελέτες δείχνουν ότι αν θέλεις να περιορίσεις την παραοικονομία πρέπει να βάλεις ως προτεραιότητα το χτύπημα της διαφθοράς. Και όχι αντίστροφα. Το να σταματήσει επιτέλους η ατιμωρησία, το «να μπει κάποιος φυλακή» όπως αυθόρμητα το διατυπώνουν οι πολίτες, είναι το πιο επείγον οικονομικό μέτρο αυτή τη στιγμή.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς είναι προϋπόθεση για την ελπίδα.

Όλοι συνδέουν την διόγκωση των δημόσιων δαπανών με την κρατική σπατάλη.

Η άλλη όψη του νομίσματος είναι ο εκτεταμένος κρατικοδίαιτος παρασιτισμός ιδιωτών. Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα είναι η μη βιώσιμη διόγκωση των φαρμακευτικών δαπανών, πού θα προσεγγίσουν φέτος τα δέκα δις, υπερβαίνοντας το 4% του ΑΕΠ, με αύξηση ένα περίπου δις το χρόνο.

Η δικαιοσύνη και η αποτελεσματικότητα είναι προϋπόθεση για την ελπίδα.

Όλοι πλέον μιλούν για την ανάγκη ενός νέου αναπτυξιακού προτύπου όμως το στίγμα και το μίγμα πολιτικής που το υπηρετεί είναι προϊόν επιλογών και αξιακών προσανατολισμών. Η διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου εξωστρεφούς ανάπτυξης, του μόνου ικανού να απαντήσει στα δίδυμα ελλείμματα και τα συζυγή τους χρέη, δεν μπορεί να στηριχτεί στην προτεραιότητα οριζόντιων πολιτικών, δηλαδή τη δημιουργία υποδομών και επιχειρηματικού κλίματος, αλλά στην εξωστρεφή εξειδίκευση μέσω κλαδικών και περιφερειακών πολιτικών. Πρέπει να επιλεγούν κλάδοι που θα μπορέσουν να καβαλήσουν το ρεύμα της πράσινης ανάπτυξης και να υποστηριχθούν με τη στόχευση όλων των αναπτυξιακών εργαλείων.

Η ανταγωνιστικότητα της χώρας δεν μπορεί να στηριχθεί στην ανταγωνιστικότητα της τιμής αλλά να δώσει βάρος στην διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα. Η μειωμένη ανταγωνιστικότητα δεν είναι απόρροια της έλλειψης ευελιξίας στην αγορά εργασίας αλλά οφείλεται στην ύπαρξη ολιγοπωλιακών δομών στις αγορές προϊόντων που κρατούν ψηλά τα περιθώρια κέρδους και τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα - στην ουσία - να επιδοτούμε την εισαγωγή προϊόντων από τις πιο ανεπτυγμένες χώρες.

Το στοίχημα της ανάπτυξης μπορεί να κερδηθεί μόνο αν στηριχθούμε στη γνώση, το πολιτισμό μας και το περιβάλλον μας. Το στοίχημα της ανάπτυξης μπορεί να κερδηθεί μόνο εάν στηριχθούμε στις δημιουργικές δυνάμεις, κόντρα στις παρασιτικές δυνάμεις και πρακτικές.

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα VETO

Ο Βαγγέλης Παπαχρήστος είναι Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Πρέβεζας, Οικονομολόγος - Μέλος του ΔΣ του ΙΣΤΑΜΕ