Γέμισε ο τόπος από κάμερες στις μεγάλες πόλεις του ελλαδικού χώρου και με την βοήθεια της δορυφορικής παρακολούθησης και των κάθε λογής κοριών, έχουν μεταβάλλει την ζωή μας σε μια απέραντη φυλακή που εντός της διαβιούν όντα που όχι απλά δεν δικαιούνται της ελεύθερης μετακίνησης και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, αλλά υφίστανται τις κάθε είδους αντισυνταγματικές παρακολουθήσεις, με αποκλειστικό στόχο τον έλεγχο της ιδιωτικής ζωής.

Έχουμε φτάσει σε τέτοιο σημείο όπου άνθρωποι που τις περασμένες δεκαετίες εμπλέκονταν σε υποθέσεις παρακολουθήσεων, βγαίνουν ανενδοίαστα στα κανάλια και περιγράφουν τον ακριβή τρόπο της παρακολούθησης είτε αυτή αφορούσε πολιτικό πρόσωπο, είτε επιχειρηματία, είτε απλό ιδιώτη που βρέθηκε από την μια στιγμή στην άλλη μπλεγμένος σε υποθέσεις κυκλωμάτων παρακολουθήσεων.

Γιατί περί κυκλωμάτων πρόκειται καθώς στις υποθέσεις αυτές εμπλέκονται άτομα από διάφορους χώρους και υπηρεσίες, μη γνωρίζοντας πολλές φορές τον στόχο της παρακολούθησης αλλά και τους λόγους που αυτή εκάστοτε λαμβάνει χώρα.

Οι κάμερες στους δημόσιους χώρους στην πρωτεύουσα και στις άλλες μεγάλες πόλεις της Ελλάδας όχι απλά έχουν πυκνώσει αλλά σε κάθε βήμα παραμονεύουν την κάθε μας κίνηση που υποδεικνύει τυχόν παραβατικότητα.

Κάμερες παρακολούθησης εγκαθίστανται ακόμη και σε κάρτες κινητών πρόκειται, είναι κάμερες που βοηθούν στην παρακολούθηση μέσω κινητού τηλεφώνου από οπουδήποτε. Κάμερες εγκαταστάθηκαν πρόσφατα ακόμη και μέσα σε στρατιωτικά καταλύματα, κάνοντας αφόρητη την ζωή των φαντάρων.

Και φτάσαμε στο αποκορύφωμα, την τοποθέτηση καμερών ακόμη και σε κάποια σχολεία (Καρδίτσα) της επαρχίας, μια υπόθεση που είδε το φως της δημοσιότητας πριν περίπου δυο χρόνια. Επρόκειτο συγκεκριμένα για σχολείο, όπου είχαν εγκατασταθεί τέσσερις συνολικά κάμερες για να επιβλέπουν τον προαύλιο χώρο του, την είσοδο και την έξοδο.

Κάμερες και κοριοί επιτηρούν όχι μόνο τους δημόσιους χώρους αλλά και τους ιδιωτικούς.

Ακούστε πως και με ποιους τρόπους προτείνεται η παρακολούθηση σε επίσημο site πώλησης σχετικών συσκευών παρακολούθησης: «...Η ιδανική δικτυακή κάμερα για να αυξήσετε την ασφάλεια μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και γραφείων. ...έχει σχεδιαστεί με κύριο γνώμονα την φιλικότητα στην λειτουργία! Ο χρήστης μπορεί να εγκαταστήσει την κάμερα παρακολούθησης στο δίκτυό του και να αποκτήσει οπτική και ηχητική πρόσβαση στο χώρο του από οποιοδήποτε υπολογιστή στον κόσμο με σύνδεση ιντερνέτ.... Δεν χρειάζονται περίπλοκες ρυθμίσεις ή αλλαγές στο ρούτερ του δικτύου και φυσικά δεν χρειάζεται να έχετε υπολογιστή στον χώρο που βρίσκεται η κάμερα αφού περιέχει από μόνη της ένα μικρό υπολογιστή με τα αναγκαία προγράμματα! Το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να εγκαταστήσετε στον υπολογιστή σας το συνοδευτικό πρόγραμμα και να κουμπώσετε ένα καλώδιο δικτύου πάνω της. Μπορείτε ακόμα να ελέγχετε την IP κάμερα με ένα οποιοδήποτε 3G κινητό τηλέφωνο από οπουδήποτε όποτε το θελήσετε, κατεβάζοντας κατάλληλο πρόγραμμα που σας επιτρέπει να ρυθμίσετε όλες τις παραμέτρους στην μετάδοση του βίντεο...».

Στην αγορά τώρα διατίθενται επίσημα πολλές και διάφορες κάμερες.

Έχουμε και λέμε λοιπόν: Αναπτήρας - κάμερα, που δείχνει σαν συνηθισμένος αναπτήρας έτσι που κανένας δεν μπορεί να παρατηρήσει ότι είναι μια μίνι κρυφή κάμερα και φωτογραφική μηχανή! Η μυστική κρυμμένη κάμερα καταγράψει όλα όσα συμβαίνουν γύρω της. Μπορεί να καταγράψει ώρες βίντεο στην ψηφιακή της μνήμη (δέχεται μέχρι 8 gb μνήμη), στην τιμή των 72 ευρώ. Κάμερα-στυλό στην τιμή των 49 ευρώ. Κρυφή κάμερα ενσωματωμένη σε MP3 player, 59 ευρώ, μίνι κατασκοπευτικό καταγραφικό βίντεο και ήχου με 49 ευρώ, ασύρματη κάμερα σε ηχεία, με μόνο 69 ευρώ, ακόμη και κάμερα σε παιδικό ρολόι στην ίδια επίσης τιμή! Αυτά για την ιστορία.

Υπολογίζεται ότι εκτός από τις περίπου 300 κάμερες σε δημόσιους χώρους στην Αθήνα, που αυξήθηκαν ραγδαία μετά τους Ολυμπιακούς αγώνες, υπάρχουν περίπου 1300 σε όλη την χώρα. Και μιλάμε πάντα - το υπογραμμίζω - για κάμερες σε Δημόσιους χώρους. Αν σε αυτές προσθέσουμε τις κάμερες που επιτηρούν τους ιδιωτικούς χώρους, ή τις συγκαλυμμένες κάμερες διαχείρισης κυκλοφορίας, το όλο θέμα είναι τραγικό.

Προσπάθειες πάντως για την προστασία των προσωπικών δεδομένων γίνονται από πολλές πλευρές. Αξιοσημείωτη είναι η παρέμβαση σχετική με το θέμα από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) που σε συνεδρίαση της Ολομέλειας (18.02.2010) υιοθέτησε παρατηρήσεις σχετικά με τις τελευταίες τροποποιήσεις στο πεδίο της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, δηλαδή τη λειτουργία καμερών σε δημόσιους χώρους και την καταγραφή ήχου ή εικόνας, την ανάλυση γενετικού υλικού στην ποινική διαδικασία και το αρχείο γενετικών αποτυπωμάτων (άρθρο 12 Ν. 3783/2009).

Η ΕΕΔΑ αναμένει την υλοποίηση της δέσμευσης του Υπουργού Δικαιοσύνης σχετικά με την κατάργηση της διάταξης που προβλέπει τη λειτουργία καμερών από τις δημόσιες αρχές για τη διαφύλαξη της δημόσιας τάξης και ασφάλειας, την προστασία προσώπων και πραγμάτων και τη διαχείριση της κυκλοφορίας. Καλεί μάλιστα την Πολιτεία να καταργήσει την τροποποίηση σχετικά με την ανάλυση του DNA και το αρχείο γενετικών αποτυπωμάτων. Το νέο άρθρο 200Α Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είναι, όπως αποφαίνεται, αντισυνταγματικό (άρθρο 9Α και άρθρο 5 παρ. 1 Σ) και αντισυμβατικό (άρθρο 8 ΕΣΔΑ). Η ΕΕΔΑ υιοθέτησε συγκεκριμένες προτάσεις, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, για τη χρήση των γενετικών αποτυπωμάτων στην ποινική διαδικασία με απόφαση του δικαστικού συμβουλίου και την τήρησή τους στο αρχείο με απόφαση του δικαστηρίου αναλόγως με την έκβαση της δίκης, την ηλικία του καταδικασθέντος και άλλων εξατομικευμένων παραμέτρων.

Τέλος, η ΕΕΔΑ τονίζει τη σπουδαιότητα για την αποτελεσματική προστασία των προσωπικών δεδομένων της εποπτείας, κατ' επιταγή του Συντάγματος, από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Σε τι είδους άραγε κοινωνίες ζούμε;

Καγκελόφραχτες ή απλά σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, διανθισμένα με μπόλικη δόση επίπλαστης Δημοκρατίας;

Πόσο μπορούν οι πολίτες να αυτοπροστατευθούν από την λαίλαπα της ανεξέλεγκτης νόμιμης, όπως είδαμε και πιο πάνω, παρακολούθησης;

Το θέμα είναι σοβαρό και πρέπει να τύχει ιδιαίτερης μεταχείρισης από την πλευρά της επίσημης Πολιτείας που κομπάζει πως ζούμε σε συνθήκες «έννομης τάξης και ασφάλειας».

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα σε μια χώρα που επειδή κάποτε επικράτησε πραγματική άμεση Δημοκρατία, δεν ανέχεται την ιστορική κακοποίησή της. Η αρχή ας γίνει από το ελεύθερο εμπόριο και κυκλοφορία στην αγορά συσκευών παρακολούθησης της ιδιωτικής ζωής του διπλανού μας. Η συνέχεια θα πρέπει να λάβει χώρα στο άβατο της παρακολούθησης των δημόσιων χώρων. Αν όλα αυτά δεν τα επιλύσει η Πολιτεία, οι πολίτες μάλλον θα πάρουν το νόμο στα χέρια τους, απ' ότι φαίνεται.

Αυτές οι προθέσεις γίνονται ορατές και από την δημιουργία πολλών οργανώσεων καταπολέμησης του φαινομένου της παρακολούθησης. Που και στην χώρα μας έχει πάρει απίστευτες διαστάσεις και τείνει στο να καταργήσει στοιχειώδη δημοκρατικά δικαιώματα.

Ο Φίλιππος Ζάχαρης είναι δημοσιογράφος στον Σύνδεσμο Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων