Wed09262018

Last update02:00:50 PM GMT

Font Size

Profile

Cpanel

Tην ώρα που’ σβησε το φως κι άναψαν τα σκοτάδια

  • PDF

Ο Μιχάλης Γκανάς βρίσκεται ανάμεσα σε κείνους τους ποιητές, οι στίχοι των οποίων προσφέρονται στην ανάλυση, σε δυο ταυτόχρονα επίπεδα: μορ φής και περιεχομένου, τρόπου κατασκευής στίχων και στροφών και τρόπου διακανονισμού των εννοιών στην ποίηση. Κι αυτό γιατί τα ποιήματά του παρουσιάζουν συχνά εικόνα κατασκευής. Θέλω να πω ότι η σύνθεση ακολουθεί έ ναν συγκεκριμένο τρόπο συναρμογής των υλικών με στόχο την επίτευξη πρω τότυπης σύνθεσης και αισθητικής λειτουργίας μερών και συνόλου.
Ανέφερα μια λέξη-έννοια που πρώτοι, απ’ ότι ξέρω, χρησιμοποίησαν στις φι λολογικές αναλύσεις τους, οι ρώσοι φορμαλιστές της δεκαετίας του 20, τον εικο στό αιώνα. Ονομάζω ενδεικτικά τον θεωρητικό της λογοτεχνίας και ερμηνευτή έρ γων της Ρομάν Πακομπσον, όπως προφέρεται στα Ρωσικά, ή Γιάκομπσον όπως συνηθίζεται στον έξω από την πρώην Σοβιετική Ένωση κόσμο. Η λέξη αυτή είναι «κατασκευή» - «κονστρούκτσια». Προτιμώ όμως να τη δανειστώ εδώ από κείμενο του ποιητή Βλαντίμιρ Μαγιακοφσκι: «Οι τρόποι κατασκευής της εικόνας (εννοεί της ποιητικής ΓΜ) είναι άπειροι» «η συμπυκνωμένη, οικονομική κατασκευή του δι κού μας στίχου μάς κάνει να πετάμε ενδιάμεσες λέξεις και συλλαβές, και αν ύστε ρα απ’ αυτές τις συλλαβές δεν κάνουμε παύση, συχνά μεγαλύτερη απ’
ότι ανάμε σα στους στίχους, ο ρυθμός θα σπάσει. Να γιατί γράφω:
Ερημιά...
Πετάτε,
στ’ άστρα εισορμώντας
Το «ερημιά» είναι χωριστά, σαν η μόνη λέξη που χαρακτηρίζει ουράνιο το πίο. Το «πετάτε» είναι χωριστά, για να μη γίνει προστακτική: «πετάτε στ’ ά στρα» κτλ. Σαν συμπεράσματα:
«1. Η ποίηση είναι παραγωγή. Δυσκολότατη, περιπλοκότατη, αλλά παρα γωγή».
Ο υπότιτλος με υποχρεώνει να ασχοληθώ με δυο ποιήματα του Μ. Γκανά. Κι αρχίζω από το πρώτο, το «Flash-black», ο τίτλος του οποίου εν μέρει είναι παραπλανητικός, γιατί ηθελημένα κι αυτόματα παραπέμπει στο γνωστότερο Flash-back που γράφεται μαζί, χωρίς παύλα στη μέση και λόγος γίνεται για διαφορετική έννοια, συνδυασμό λέξεων και εννοιών με συγγενική οπτική κι α-ουστική εικόνα. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Στα Αγγλικά «Flash» σημαίνει αστραπή, αναλαμπή, σπινθηροβόλημα. «Black» σημαίνει μαύ ρος. Ως συνδυασμός λέξεων και εννοιών σημαίνει «μαύρη αστραπή», «μαύρο σπινθηροβόλημα», «μαύρη αναλαμπή». Υποστηρίξαμε όμως ότι αυτός

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 12 Νοέμβριος 2012 17:38