Tue11202018

Last update12:56:35 PM GMT

Font Size

Profile

Cpanel

Ηπειρωτών Μνημεία

  • PDF

Πύργος Κούλια, Παραμυθιά

koulia pyrgosΗ Κούλια Παραμυθιάς, γνωστή ως Κούλια των Μπονολάτων εγκαινιάστηκε πριν από δύο μήνες περίπου ανοίγοντας μετά από τέσσερις δεκαετίες τις πύλες της στο κοινό. Αποτελεί ένα από τα καλύτερα σωζόμενα δείγματα οχυρωματικής κατοικίας στη Βορειοδυτική Ελλάδα, η οποία χρονολογείται πιθανότατα στο β' μισό του 18ου - αρχές 19ου αιώνα. Ανήκει στον τύπο της οχυρής πυργόμορφης κατοικίας και συνδέεται μορφολογικά και αρχιτεκτονικά με οχυρές κατοικίες που συναντάμε στην Ήπειρο και την Αλβανία κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Χτισμένη σε περίοπτο σημείο, η Κούλια εξασφάλιζε τη δυνατότητα στον εκάστοτε ιδιοκτήτη να ελέγχει ολόκληρο τον κάμπο της Παραμυθιάς και τη γύρω περιοχή. Η Κούλια (ιδιωτικό κτίριο) απαλλοτριώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1995 ενώ οι εργασίες στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου ολοκληρώθηκαν πρόσφατα με τη συμβολή του Δήμου Σουλίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, η Κούλια είναι πενταόροφη, εξωτερικών διαστάσεων 7,80 Χ 7,67μ. Έχει τετράγωνη κάτοψη και το ύψος της φθάνει τα 26μ. Στεγάζεται με θόλο στον τελευταίο όροφο που καλύπτεται με τετράρριχτη στέγη. Οι τοιχοποιίες της είναι δομημένες με ορθογωνισμένους ασβεστόλιθους και πωρόλιθους σε οριζόντια διάταξη, συνδεδεμένους με ισχυρό ασβεστοκονίαμα. Εσωτερικά οι τοίχοι είναι επιχρισμένοι ενώ η επικοινωνία των ορόφων σήμερα γίνεται με ξύλινες κλίμακες. Το ισόγειο στεγάζεται με θόλο, ενώ οι υπόλοιποι όροφοι διαχωρίζονται με ξύλινα πατώματα. Στο εσωτερικό του δεύτερου και του τρίτου ορόφου υπάρχουν εστίες (τζάκια), με οξυκόρυφες απολήξεις.

Όμως, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το ευρύ κοινό έγκειται στο γεγονός πως η Κούλια μπορεί να αποτελέσει έναν χώρο επισκέψιμο. Έτσι, στο εσωτερικό του μνημείου έχει διαμορφωθεί μόνιμη φωτογραφική έκθεση συνοδευόμενη από το αντίστοιχο εποπτικό υλικό με θέμα «Η μνημειακή κληρονομιά της Θεσπρωτίας από τους βυζαντινούς χρόνους μέχρι την ύστερη Τουρκοκρατία». Μέσα από το φωτογραφικό υλικό ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία της Θεσπρωτίας, η οποία λόγω της εγγύτητας με το θαλάσσιο χώρο του Ιονίου, έπαιξε σημαντικό ρόλο στις συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Πολλά δε από αυτά τα μνημεία βρίσκονται σε αρχαίες θέσεις γεγονός που υποδηλώνει τη διαχρονική κατοίκηση στη Θεσπρωτία.

Με αφορμή, λοιπόν, το άνοιγμα της Κούλιας στο ευρύ κοινό παρατηρούμε ότι ένα μνημείο παίρνει σάρκα και οστά εντασσόμενο οργανικά, πλέον, στη ζωή της τοπικής κοινωνίας. Το μνημείο αυτό, όπως και κάθε μνημείο, μπορεί μέσα από στοχευμένες και συστηματικές προβολές να αποτελέσει πόλο έλξης των τουριστών αλλά και να ενισχύσει τους δεσμούς των κατοίκων με την ιστορία και την παράδοσή τους. Με τη διασύνδεση όλων των μνημείων της κάθε περιοχής θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πολιτιστικές διαδρομές, όπως γίνεται, για παράδειγμα, στο πρόγραμμα «Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου» που υλοποιεί το σωματείο «Διάζωμα». Οι δράσεις αυτές εκτός από την πολιτιστική διάσταση μπορούν να δώσουν προστιθέμενη οικονομική αξία στις περιοχές αυτές καθώς ο συνδυασμός πολιτισμού, τουρισμού, υποδομών και τοπικών προϊόντων αποτελεί ένα εκρηκτικό μείγμα με τεράστιες ωφέλειες για όλους τους εμπλεκόμενους. Ο πολιτισμός, άλλωστε, είναι μια επένδυση διαρκείας και αυτό οφείλουν να το συνειδητοποιήσουν όλοι, ειδικότερα σε μια τόσο ευλογημένη χώρα. Έτσι, μέσα από εκθέσεις, παρουσιάσεις, βιωματικές δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα οι ντόπιοι σταδιακά θα συνειδητοποιήσουν ότι τα πάσης φύσεως μνημεία αποτελούν ένα μικρό μέρος και από τη δική τους ταυτότητα και λαϊκή μνήμη ενώ οι ξένοι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να βιώσουν νέες εμπειρίες. Συνεπώς, υπό το πρίσμα της συστηματικής αξιοποίησης και των ανοιχτών θυρών, ο Πύργος της Κούλιας έχει τη δυνατότητα να αποτελέσει το έμβλημα για την περιοχή της Παραμυθιάς, το «τοπόσημό» της.

Το μνημείο καθώς και η έκθεση είναι επισκέψιμα για το κοινό δύο φορές την εβδομάδα (κάθε Τρίτη και Σάββατο από 09:00 έως 13:00)

Για περισσότερες πληροφορίες: 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, Βυζαντινό Μουσείο, Κάστρο, Τηλ.: (26510) - 25989, 39580, Fax: 2651039349, e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.