Wed09192018

Last update11:15:23 AM GMT

Font Size

Profile

Cpanel

ZAGORIWOOD: το ΣΙΝΕΜΑ πάει στα βουνά

  • PDF

ZAGORIWOODΗ γνωστή κινηματογραφική ρήση «Φώτα, Κάμερα, Δράση», θα ακούγεται καθημερινά από 5 ως και 25 Ιουλίου στα χωριά του Ζαγορίου: Κάτω Πεδινά, Άνω Πεδινά και Βίτσα, τα οποία ως κινηματογραφικά πλατό θα φιλοξενήσουν το εργαστήριο κινηματογράφου Zagoriwood. Η διοργάνωση φτάνοντας αισίως στον πέμπτο χρόνο της θα αναπτύξει τέσσερα εργαστήρια ενώ θα απλωθεί για πρώτη φορά σε τρία χωριά δημιουργώντας ένα «Κινηματογραφικό Χωριό – Δίκτυο». Περισσότερα, όμως, για αυτή την αποκεντρωμένη γιορτή της 7ης τέχνης από τον σεναριογράφο και καλλιτεχνικό διευθυντή του Εργαστηρίου Γιώργο Μακρή. Ξεκινάμε λοιπόν; Φώτα, Κάμερα, Zagori...

Το εργαστήριο κινηματογράφου Zagoriwood συμπληρώνει πέντε έτη. Περιγράψτε μας, εν συντομία, αυτό το ταξίδι.

Ήταν κάτι που ξεκίνησε εντελώς τυχαία. Σ' ένα καφενείο των Κάτω Πεδινών πιάσαμε μια κουβέντα με τον Πάνο Μάγγο, πρόεδρο του τοπικού διαμερίσματος. Ήξερα ότι γίνονται κάποιες προβολές τον Αύγουστο. Την ίδια περίοδο σκεφτόμουν αυτό το εργαστήριο. Πάνω στην κουβέντα είπα, αυθόρμητα, να κάνουμε κάτι τέτοιο και ο Πάνος, άγνωστος τότε, φίλος πια, συμφώνησε. Ξεκίνησε ως κάτι εντελώς πρωτόγονο καθώς για παράδειγμα καλύπταμε τα τζάμια του Παρθεναγωγείου με χαρτί. Την πρώτη χρονιά είχαμε 18 ανθρώπους. Τη δεύτερη χρονιά ήρθαν παιδιά που δεν ήταν από τα Γιάννενα και το Ζαγόρι και είπαμε ότι κάτι καλύτερο γίνεται. Την τρίτη χρονιά το κάναμε πιο σοβαρά, βγάλαμε και μια αφίσα και ξαφνικά αυτό μόνο του ζήτησε να μεγαλώσει, να ενηλικιωθεί.

Σε ποιους τομείς επιμερίζονται οι δράσεις του Zagoriwood;

Το Zagoriwood είναι σχολείο Σινεμά, για να το πω πολύ απλά. Αυτό που κάναμε τις τέσσερις πρώτες χρονιές είναι το εργαστήριο που ονομάσαμε από φέτος «Εργαστήριο Ένα: από την Ιδέα ως την Ταινία». Δηλαδή, όλη η διαδικασία από την επεξεργασία της αρχικής ιδέας που οδηγεί σε σενάριο, από τη σκηνοθετική σύλληψη και διαχείριση μέχρι την εξεύρεση χώρων και ηθοποιών, την εικαστική-αφηγηματική παράμετρο και το γύρισμα ως το τελικό μοντάζ ενώ ο δημιουργός τρώει και την «κρυάδα» προβάλλοντας την ταινία σε κόσμο. Επίσης, εκτός από το Εργαστήριο Ένα από φέτος θα έχουμε και άλλα τρία εργαστήρια: ντοκυμαντέρ, σύνθεσης μουσικής για τον κινηματογράφο και την ανοιχτή θέα, ένα πρόγραμμα «βεντάλια» με εξειδικευμένα κατασκευαστικά ζητήματα για νέους κινηματογραφιστές από έμπειρους επαγγελματίες του σινεμά.

Ποιο είναι το προφίλ των συμμετεχόντων στα εργαστήρια που διοργανώνετε; Χρειάζεται κάποιο «κινηματογραφικό» υπόβαθρο;

Να αγαπούν το σινεμά, να βλέπουν σινεμά, να τους ενδιαφέρει. Απλά, να ασχολούνται λίγο με τους υπολογιστές. Υπάρχει μια συγκεκριμένη φιλοσοφία πάνω στην οποία στηρίχτηκε και η δική μου σκέψη για την ύπαρξη αυτού του εργαστηρίου: μια ψηφιακή κάμερα, ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής και ένας άνθρωπος ίσον μια πλήρης μονάδα παραγωγής οπτικοακουστικού έργου κάτι που ασφαλώς δεν θα μπορούσε να γίνει πριν από μερικά χρόνια.

Υπάρχουν συμμετοχές από την υπόλοιπη Ελλάδα; Σκέφτεστε καθόλου μια διεθνή διάσταση;

Ασφαλώς. Υπάρχουν άνθρωποι από διαφορετικά μέρη της χώρας. Πέρυσι, ήταν μια καθοριστική χρονιά. Φθάσαμε πολύ κοντά να το ακυρώσουμε, διότι είχαμε πολύ μεγάλα οικονομικά προβλήματα. Αυτό που θέλουμε πια και το λέμε φέτος χωρίς να φοβόμαστε -και αποτελεί ένα ρίσκο βέβαια- είναι ότι θέλουμε να ενταχθούμε σε κάποιο από τα προγράμματα που υπάρχουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, π.χ. το MEDIA που χρηματοδοτεί δράσεις που έχουν σχέση με την οπτικοακουστική εκπαίδευση.

Συνδυάζετε μ' έναν μοναδικό τρόπο την πολιτιστική αποκέντρωση, το φυσικό τοπίο, την αλληλεπίδραση ανθρώπων-τοπικής κοινωνίας μέσω της κινηματογραφικής τέχνης. Ταυτόχρονα, δίνετε ζωή και φρεσκάδα σε χωριά της Ηπείρου. Έχει γίνει κατανοητό από τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς ότι με τον τρόπο αυτό συνδυάζεται ο πολιτισμός με τον τουρισμό που μπορεί να συνεισφέρει σε μια βιώσιμη τοπική ανάπτυξη; Υπάρχει, εντέλει, υλική και ηθική συμπαράσταση;

Δυστυχώς, ενώ διανύουμε τον πέμπτο χρόνο της κρίσης, πολύ λίγοι άνθρωποι το έχουν αντιληφθεί έτσι. Είναι πολύ σημαντικό να μας στηρίξουν οι τοπικοί θεσμοί, οι κοινωνικές και οικονομικές δυνάμεις της περιοχής. Αν ένα πράγμα δεν έχει ρίζα εκεί όπου υπάρχει, πεθαίνει. Πρέπει να αντιληφθούν ότι ο πολιτισμός είναι ένα εργαλείο. Εδώ πρέπει να πω ότι κανείς από τους δασκάλους δεν έχει πάρει χρήματα. Δεν είναι, βέβαια, κακό να αμείβεσαι από την εργασία σου. Είναι μία τρέλα αυτό το πράγμα και θα μπορούσε να είχε λήξει την πρώτη χρονιά. Όμως έδεσε και η ομάδα των δασκάλων την οποία αποτελούν οι: Χρύσα Τζελέπη (Μοντάζ), Κλεάνθης Δανόπουλος (Σκηνοθεσία), Άκης Κερσανίδης (Φωτογραφία) και Γιώργος Μακρής (Σενάριο). Φυσικά, αν δεν υπήρχε η Ευαγγελία Ρετάλη, πρόεδρος της πολιτιστικής εταιρείας Ζαγορίου, αλλά και όλοι οι άνθρωποι της εταιρείας εκεί πάνω, που βάζουν λεφτά από την τσέπη τους και καλύπτουν τις τρύπες παρότι άνθρωποι της καθημερινής εργασίας και ουχί εισοδηματίες, δεν θα υπήρχε τίποτα. Αλλά και κάποιοι κάτοικοι και τοπικοί επιχειρηματίες βοηθούν με τους ξενώνες κ.λπ. Ο πολιτισμός έχει και μια οικονομική παράμετρο. Τα κτίρια που υπάρχουν στα Ζαγόρια αποτελούν ένα οικονομικό κεφάλαιο. Είναι ανενεργοί πόροι. Το σινεμά είναι μια τρομερή ιστορία για να διαφημιστεί ένας τόπος.

Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κινηματογράφος στην ψηφιακή εποχή;

Με την ψηφιακή επανάσταση και με τις τεχνολογίες αυτές όλοι πια μπορούν να δημιουργήσουν οπτικοακουστικό περιεχόμενο. Η οπτικοακουστική γλώσσα είναι πια η πρώτη γλώσσα παγκοσμίως, μετά είναι τα αγγλικά. Όλα βρίσκονται πάνω σε μια μεγάλη μετάβαση. Και μόνο η κατάργηση του φιλμ, ότι πια οι ταινίες δεν γίνονται σε 35mm αλλά γυρίζονται ψηφιακά, ότι ο οποιοσδήποτε μπορεί να πάρει ένα κινητό τηλέφωνο και το αποτέλεσμα να το ανεβάσει στο διαδίκτυο, όλα αυτά αποτελούν μια τεράστια ανατροπή. Έχει αλλάξει ο τρόπος που παράγονται οι ταινίες, που διανέμονται, που «καταναλώνονται».

Ποια είναι η κατάσταση του ελληνικού κινηματογράφου εν έτει 2014;

Είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα. Δεν καταφέραμε στην Ελλάδα παρά τις μεγάλες επιτυχίες που υπήρξαν στην εσωτερική αγορά π.χ. «Πολίτικη Κουζίνα» να έχουμε μια φιλοσοφία στην παραγωγή: τι παράγουμε, τι επενδύουμε, πόσες ταινίες τον χρόνο, τι περιμένουμε να μας φέρουν. Ήταν ένα εντελώς άναρχο πράγμα. Υπήρξε ένας καινούργιος νόμος το 2010 που άλλαξε, επιτέλους, μια κατάσταση τριάντα χρόνων. Λύνει αρκετά προβλήματα. Προσπαθεί να βάλει τους ιδιώτες στο παιχνίδι, να οδηγήσει σε έναν τρόπο παραγωγής των ταινιών πιο οργανωμένο και συγκροτημένο. Επίσης, έγινε μια οικονομική εξυγίανση στο Κέντρο Κινηματογράφου τα τελευταία τρία χρόνια. Ελπίζω ότι θα συνεχίσει έτσι και δεν θα πέσει το Κέντρο θύμα πολιτικών ζητημάτων. Ακόμα και οι μεγάλες εταιρείες έχουν πολύ σοβαρά προβλήματα. Υπάρχει μείωση των εισιτηρίων. Πριν την κρίση ένα αμερικάνικο blockbuster έκανε ας πούμε 800.000 ή 500.000 εισιτήρια, τώρα κάνει 150.000 και θεωρείται επιτυχία.

Τι γίνεται με το τεράστιο ζήτημα της χρηματοδότησης; Πώς βλέπετε το μοντέλο της διαδικτυακής µικροχρηµατοδότησης από το κοινό, το λεγόμενο crowdfunding ;

Το σινεμά είναι μια πολύ ακριβή τέχνη με την έννοια ότι εμπλέκονται πάρα πολλοί άνθρωποι. Επίσης, μπορεί να έφυγε το φιλμ που ήταν ένα κόστος, υπάρχει όμως ένα post-production, μια επεξεργασία. Γενικά είναι ένα ακριβό σπορ. Αυτό δεν το λύσαμε ποτέ στην Ελλάδα μην έχοντας και μια συνετή σχέση με την οικονομία. Σχετικά με το crowdfunding μπορεί να δώσει κάποιες λύσεις. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να δουλέψει. Δεν κρύβω ότι σε μια στιγμή απελπισίας σκεφτήκαμε μήπως πρέπει να το κάνουμε και εμείς. Έτσι κι αλλιώς τα χρήματα που ψάχνουμε δεν είναι πάρα πολλά. Μπορείς να το κάνεις μια φορά ίσως και δεύτερη αλλά είναι πολύ δύσκολο να γίνει αυτό ο μοχλός. Είναι, όμως, κάτι πολύ έξυπνο. Εμείς δεν ψάχνουμε για τη μια και μοναδική λύση. Πρέπει να αξιοποιούμε κάθε δυνατότητα.

Υπάρχει στην Ελλάδα κοινό για τον ελληνικό κινηματογράφο;

Έχουμε πολλές ταινίες, έχουμε καλές ταινίες που πάνε σε διεθνή φεστιβάλ και σκίζουν αλλά το κοινό στην Ελλάδα δεν μπαίνει στις αίθουσες. Για παράδειγμα, πάει ο Λάνθιμος υποψήφιος για Όσκαρ και η ταινία του κόβει τριάντα χιλιάδες εισιτήρια.

Υπάρχει κινηματογραφική παιδεία στη χώρα μας; Έχουν κατατεθεί προτάσεις από τους αρμόδιους φορείς για να διαδοθεί ο κινηματογράφος στη νέα γενιά;

Δεν υπάρχει μια ενιαία εκπαιδευτική λογική. Δηλαδή, το σινεμά όπως και το θέατρο, η λογοτεχνία, η μουσική θα έπρεπε να υπάρχουν συστηματικά στο σχολείο, από το δημοτικό. Από την πλευρά των φορέων του κινηματογράφου, υπήρχε παλαιότερα ένα πρόγραμμα που είχε συνδεθεί με το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Πήγαιναν κινηματογραφιστές σε διάφορα σχολεία, έφτιαχναν κάποιες ταινίες κ.λπ. Δεν αποτελούσε, όμως, ένα οργανωμένο σύστημα για την κατανόηση της κινηματογραφικής γλώσσας.

Ο Jean Cocteau είχε πει ότι ο κινηματογράφος θα γίνει Τέχνη, όταν τα υλικά του γίνουν τόσο φθηνά όσο το μολύβι και το χαρτί. Μήπως τελικά η οικονομική και ηθική κρίση βοηθούν τη δημιουργικότητα καθώς διαφαίνεται μια σημαντική παραγωγή από το κινηματογραφικό υπέδαφος με την έννοια ότι ο κρατικοδίαιτος κινηματογράφος πνέει τα λοίσθια ή μήπως όχι;

Να πω κάτι. Ο κινηματογράφος δεν ήταν κρατικοδίαιτος. Νομίζω ότι υπάρχει μια παρεξήγηση. Η άποψή μου είναι ότι από μια στιγμή και μετά όλοι ήθελαν να τους πάρει αγκαλιά το κράτος. Δικαίως ή αδίκως. Νομίζω ένα ποσοστό δικαίως. Κρατικοδίαιτο δεν ήταν ακριβώς το σινεμά. Ήταν λίγο ασυνάρτητο, γιατί βγήκαν και πολύ καλές ταινίες στα χρόνια των χασμουρητών όπως λέει και ο Σαββόπουλος. Ένα σοκ είναι ένα πολύ κακό πράγμα αλλά είναι μια πραγματικότητα που κάποιους τους ξυπνάει. Ελπίζω ότι οι νεότερες γενιές και τα παιδιά που έρχονται σε εμάς θα έχουν μια πιο «πολεμική διάθεση» απέναντι στα πράγματα και θα αρνηθούν να εφησυχάσουν.

Το 5ο Zagoriwood διευρύνει τις δράσεις του και σε άλλα χωριά. Ποια είναι η μέχρι τώρα αντιμετώπιση των κατοίκων; Το αισθάνονται ως μέρος του τόπου τους;

Εισπράττω ότι κάποιοι άνθρωποι πραγματικά το καλοδέχονται. Ας πούμε στα Κάτω Πεδινά, πολλοί το θεωρούν κάτι δικό τους, κάποιοι έχουν παίξει και σε ταινίες. Συμμετέχουν. Στη Βίτσα φέτος που θα πάμε ένα εργαστήριο κάποιοι χάρηκαν πάρα πολύ αλλά υπάρχουν και μερικοί που λένε «εντάξει και τι είναι αυτό, θα μας φέρει λεφτά;» Και αυτοί δίκιο έχουν, η κρίση είναι για όλους ζόρικη. Υπάρχουν τα πάντα. Ελπίζω ότι θα καταλάβουν ότι είναι κάτι καλό, φέρνει ανθρώπους, τραβάει την προσοχή στο Ζαγόρι σε μια περίοδο που είναι νεκρή. Πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει εξέλιξη. Γι' αυτό θα μιλήσουμε και με τον καινούργιο δήμαρχο. Πρέπει να είναι κομμάτι όλων. Να είμαστε όλοι μαζί. Να λέμε το καλοκαίρι στο Ζαγόρι έχει σινεμά, εργαστήρια, θέατρα. Ένα όνειρο που έχω είναι να στήσουμε μαζί με το πιο ενεργό δυναμικό του εργαστηρίου μια ταινία που να γίνει στο Ζαγόρι. Έχω κάτι στο μυαλό μου. Μια παραγωγή του Zagoriwood, με τον Δήμο, την Περιφέρεια. Δεν είναι πάρα πολλά τα χρήματα, αν αξιοποιηθούν ορθολογιστικά ανενεργοί πόροι. Το ζήτημα είναι η ματιά.

Έχετε σκεφτεί να παρουσιάσετε, για παράδειγμα τις ταινίες που δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια μέσα από κάποια εκδήλωση στα Γιάννενα ή σ' άλλες πόλεις με τη μορφή ενδεχομένως ενός διαγωνισμού;

Είναι μια πολύ καλή ιδέα για το μέλλον και την κρατάω. Όμως, φέτος πήγαμε στο Πνευματικό Κέντρο. Ζητήσαμε στήριξη και συμμετοχή, γιατί νομίζουμε ότι είναι κάτι που χωράει πολλούς.

Ποιοι είναι οι άμεσοι και οι μακροπρόθεσμοι στόχοι του Zagoriwood;

Αυτό που τολμήσαμε και το είπαμε φέτος ελπίζοντας ότι θα επιβιώσουμε είναι το ζήτημα της διεθνοποίησης. Περισσότερα εργαστήρια χωρίς να έχουμε μια λογική γιγαντισμού. Αν πετύχει το πείραμα, νομίζω ότι υπάρχει χώρος για πάρα πολλά πράγματα. Κάτι που θα θέλαμε να βάλουμε είναι το ζήτημα του ήχου ως εργαλείο της οπτικοακουστικής αφήγησης. Είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό με το οποίο ελάχιστοι ασχολούνται. Υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που θέλουμε να καλέσουμε. Γενικά, πολλές ιδέες μπορεί να στήσει κάποιος με βάση τον πολιτισμό αλλά και τον τουρισμό μέσω του πολιτισμού.

Σας ευχαριστώ πολύ. Εύχομαι καλή επιτυχία στο 5ο Zagoriwood.

Εγώ σας ευχαριστώ.