Tue09252018

Last update06:39:20 AM GMT

Font Size

Profile

Cpanel

Το «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» και η σημερινή εποχή

  • PDF

Γιάννης Καλπούζος: Ιχνηλάτης της ανθρώπινης ψυχής

kalpouzosΟ συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος ανήκει στους σημαντικότερους πρεσβευτές του σύγχρονου ηπειρώτικου πολιτισμού. Πρόκειται για έναν δημιουργό που συνδυάζει αρμονικά πολλαπλές ιδιότητες: ποιητής, στιχουργός, πεζογράφος. Τα πιο πρόσφατα μυθιστορήματά του με ιστορικό καμβά την τουρκοκρατούμενη Άρτα (Ιμαρέτ), την Κωνσταντινούπολη (Άγιοι και δαίμονες εις ταν Πόλιν), την Κύπρο αλλά και Αθήνα, Θεσσαλία, Ήπειρο (Ουρανόπετρα) αγκαλιάστηκαν από το ευρύ αναγνωστικό κοινό. Με το νέο του μυθιστόρημα «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» επιστρέφει στον γενέθλιο τόπο, την Άρτα.

Πρόκειται για ένα βαθύτατα ερωτικό, ψυχογραφικό και κοινωνικό μυθιστόρημα με ιστορικό μανδύα την πρόσφατη ελληνική ιστορία.

Οι «Πολιτιστικές Διαδρομές» επικοινώνησαν με τον Γιάννη Καλπούζο, ο οποίος σε μια κατάθεση ψυχής μιλά για το νέο του μυθιστόρημα, τη συγγραφή, την κατάσταση στον χώρο του βιβλίου και τη ζοφερή ελληνική πραγματικότητα.

Κύριε Καλπούζο, πείτε μας δυο λόγια για το νέο σας συγγραφικό δημιούργημα, το μυθιστόρημα «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου».

Πραγματεύεται το κοντινό μας παρελθόν (1960-1994) με ματιά ερωτική, κοινωνική και βαθιά πολιτική. Με ύφος πολλές φορές παιγνιώδες ψηλαφεί τις παθογένειες και τα σύνδρομα της Ελλάδας, διακωμωδεί, σαρκάζει, καυτηριάζει, προτείνει και θέτει ζητήματα για διάλογο και προβληματισμό. Μέσα από την ταραχώδη ερωτική περιπέτεια του Άνδη και της Θάλειας βυθίζεται στις ψυχές και σε όσα βασανίζουν, καταδυναστεύουν και αποχρωματίζουν τη ζωή μας. Αναδεικνύει την πάλη των εσωτερικών φωνών, αλλά και όσων καθορίζουν έξωθεν τη μοίρα μας. Συνάμα πολλά από όσα συμβαίνουν στις σελίδες του μυθιστορήματος, καθώς και τα πρόσωπα, συνθέτουν σαν κομμάτια του παζλ μια αλληγορία για τις επιπτώσεις του εμφύλιου σπαραγμού στον τόπο μας.

Στο νέο σας μυθιστόρημα χρησιμοποιείτε για άλλη μια φορά τον ιστορικό μανδύα για να ντύσετε τη μυθοπλασία και να αποτυπώσετε διαχρονικές αξίες. Όμως, αυτή τη φορά το ιστορικό στοιχείο εμφανίζεται πιο περιορισμένο σε σχέση με τα τρία προηγούμενα ίσως επειδή αναφέρεστε στο πιο πρόσφατο παρελθόν, οικείο για πολλούς. Επικεντρώνεστε εμφανέστερα στον ανθρώπινο παράγοντα και στα παιχνίδια της ψυχής. Έπαιξε ρόλο γι' αυτό η ζοφερή κατάσταση, η ολική κρίση που ζούμε σήμερα;

Ως υπόστρωμα όντως καταχώρισα πολύ λίγα πραγματολογικά στοιχεία. Ακριβώς επειδή είναι οικεία χρόνια, αν και διαπίστωσα στην πορεία ότι αυτό δεν ισχύει για πολλούς νέους. Όμως κάθε βιβλίο υπακούει και στους δικούς του κανόνες, όπως διαμορφώνονται κατά τη συγγραφή. Το ύφος που επέλεξα και ο τρόπος ανάπτυξης της μυθοπλασίας απαιτούσαν αυστηρή οικονομία σε ιστορικές πληροφορίες. Πέρα από αυτά ήθελα να μιλήσω για τα δικά μου χρόνια και να καταθέσω την άποψή μου γιατί φτάσαμε στη ζοφερή σημερινή κατάσταση. Γιατί οι ρίζες του κακού έρχονται από πολύ μακριά και για όσο τις αναζητούμε στην τελευταία πενταετία ή δεκαετία, απλώς θα τσαλαβουτούμε στη λάσπη και θα την ανακατεύουμε. Το ζήτημα είναι να σκάψουμε βαθύτερα, να εντοπίσουμε τις παθογένειες που μας ταλανίζουν, να τις πολεμήσουμε και να βρούμε το λαγαρό νερό.

Είναι, τελικά, το μεγαλείο του έρωτα, η αναζήτηση, τα πάθη της ψυχής και η αυτογνωσία των ηρώων του μυθιστορήματος μια απάντηση για το σημερινό μας τέλμα;

Αναμφίβολα. Ο έρωτας συμβολίζει ευρύτερα τις ομορφιές της ζωής που γεννά το βαθύ συναίσθημα, το οποίο έχουμε συμπιέσει, απαξιώσει ή και ταυτίσει με την επίπλαστη ευμάρεια. Όλα τα κύρια συναισθήματα σήμερα ακολουθούν τον γενικότερο τρόπο ζωής και προέρχονται από το αγρίμι του κέρδους και των υλικών αγαθών. Αλιεύουμε χαρά, συγκίνηση, ενθουσιασμό μέσω του χρήματος και των αγορών ή θλιβόμαστε, απογοητευόμαστε και αγωνιούμε όταν μας λείπουν τα μη αναγκαία, γιατί τα υψώσαμε στη σκέψη μας ως αναγκαία και απαραίτητα για την ευτυχία μας χωρίς να είναι. Κι όποια χαρά ή συγκίνηση εισπράττουμε είναι πρόσκαιρη, θέλουμε κι άλλα, μέχρι να μας καταπιεί ολοκληρωτικά το αδηφάγο τέρας της κατανάλωσης και της αισθητικής ευτέλειας. Βεβαίως δε μιλώ για τους συνανθρώπους μας που αδυνατούν να επιβιώσουν λόγω της σημερινής κρίσης. Κοντολογίς η πρόταση είναι να αναζητήσουμε τις χαρές της ζωής εκεί που το συναίσθημα ανθίζει ως αρετή και λουλούδι της ζωής. Στις σχέσεις, στην οικογένεια, στην ανάγνωση και στις τέχνες, στον πολιτισμό. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η αναζήτηση και η αυτογνωσία. Στόχος είναι ο καλλιεργημένος άνθρωπος. Αυτός που θα στείλει άξιους να τον αντιπροσωπεύσουν στα δημόσια αξιώματα, θα αντιταχθεί σε κάθε βάρβαρη πολιτική και βάρβαρη εξουσία, θα κτίσει μια άλλη αισθητική και άλλα πρότυπα ευτυχίας και επιτυχίας. Κατά τη γνώμη μου ο καλλιεργημένος άνθρωπος, όχι κατ' ανάγκη γραμματιζούμενος, είναι η μόνη ελπίδα και απάντηση στο σημερινό τέλμα. Όμως αυτή η μάχη, η οποία ποτέ δε δόθηκε συντεταγμένα, απαιτεί χρόνων άσκηση και μαθητεία. Αν το παλέψουμε από τώρα, μπορούν οι επόμενες γενιές να ελπίζουν σε έναν καλύτερο κόσμο. Ωστόσο κι ο καθένας σε προσωπικό επίπεδο μπορεί να απολαύσει τη μικρή μας σε χρονική διάρκεια ζωή, εάν απαλλαγεί από τόσα ανούσια που την καταδυναστεύουν.

Άνδης και Θάλεια: οι δύο βασικοί πρωταγωνιστές αλλά τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους. Παρόλα αυτά υπάρχει ενοποιητικό στοιχείο: ο έρωτας. Είναι ένα μήνυμα ότι η Ελλάδα των διαχρονικών αντιθέσεων μπορεί να βρει κάποτε την πολυπόθητη σύνθεση; Υπάρχει ενοποιητικό στοιχείο;

Μας ενώνουν όλα όσα συνθέτουν την έννοια πατρίδα. Μας ενώνουν οι πρόγονοί μας και οι ρίζες μας από τις οποίες αποκοπήκαμε βίαια, καθώς υιοθετήσαμε άκριτα κάθε ξενόφερτο πολιτισμικό και μη προϊόν, παραγκωνίζοντας συγχρόνως όσα θα έπρεπε να εξελίξουμε ή και να διατηρήσουμε ατόφια. Μας ενώνουν τόσοι και τόσοι κώδικες που υπάρχουν, αδιερεύνητοι για τους πολλούς, στην καθημερινή μας ζωή. Όταν λες: "Σταυρωμένη Παρασκευή", είναι ένας κώδικας επικοινωνίας των Ελλήνων. Ας αναρωτηθεί ο καθένας πόσα περικλείουν αυτές οι δυο λέξεις κι ας κάνει τους δικούς του συνειρμούς με άλλες λέξεις, έννοιες, ιστορία, ήθη, συνήθειες, τραγούδια, νοοτροπίες, συμπεριφορές και τόσα άλλα τα οποία είναι ο δικός μας κόσμος, το κοινό μας θησαυροφυλάκιο, η κολυμπήθρα της συλλογικής μας μνήμης. Ωστόσο η πατρίδα και ο πατριωτισμός θα μετατραπούν σε ουσιαστικό ενοποιητικό στοιχείο όταν γίνουν έρωτας, αλλά κι όταν συμβαδίζουν με την αρετή. Κι η μεγαλύτερη αρετή του πατριωτισμού είναι να πασχίζει κανείς να διαπαιδαγωγήσει τις νέες γενιές με γνώμονα την καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος, τον ελεύθερο, μη καθοδηγούμενο και σκεπτόμενο άνθρωπο.

Στο «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» η σκοτεινή περίοδος του Εμφυλίου είναι παρούσα. Έχει παρέλθει οριστικά αυτή η σκοτεινιά;

Δυστυχώς είναι παρούσα. Πότε με το ίδιο άγριο πρόσωπο και πότε με μασκαρεμένο ή εκλεπτυσμένο. Από τη νοοτροπία "Ή είσαι μαζί μας ή είσαι με τους άλλους" που χαρακτηρίζει σε πάμπολλους τομείς τη σημερινή πραγματικότητα, μέχρι τη συνθηματολογία της κομματικής πολιτικής και τον άκρατο λαϊκισμό. Είναι παρούσα και με το φασιστικό προσωπείο και τόσα άλλα.

Μιλάτε για πολλές «Ελλάδες» στο μυθιστόρημά σας. Πόσο έχει αλλάξει αυτό σήμερα;

Πλέον ζούμε οι περισσότεροι σε αστικό περιβάλλον, οι δρόμοι έφεραν πιο κοντά τα απομακρυσμένα σημεία της πατρίδας μας και η τεχνολογική εξέλιξη άλλαξε τον τρόπο επικοινωνίας και πληροφόρησης. Ωστόσο παρέμειναν πλήθος παθογένειες, κακές νοοτροπίες και κακά μπόλια που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, ενώ δυστυχώς σε μικρότερη κλίμακα μεταφέρονται τα καλά μπόλια.

Σας έχει προταθεί ποτέ η μεταφορά κάποιου μυθιστορήματός σας στην οθόνη; Θα θέλατε κάτι τέτοιο;

Υπήρξε μια πρόταση να γίνει σήριαλ το Ιμαρέτ. Συγκεκριμένα συμπαραγωγή ελληνοτουρκική. Προχώρησε αρκετά η ιδέα, αλλά στο τέλος ναυάγησε. Η τηλεοπτική μεταφορά μπορεί να βοηθήσει ένα βιβλίο να διαβαστεί από πολύ περισσότερους αναγνώστες κι αυτό φυσικά μ' ενδιαφέρει. Όμως το σημαντικό είναι να συμβαδίζει ως αισθητική και ως ποιότητα με το βιβλίο.

Η Ήπειρος της δημιουργίας

Πολύ πρόσφατα παρουσιάσατε μαζί με την Ελένη Πέτα και το Ηπειρώτικο συγκρότημα «Λαλητάδες» το σύνολο του έργου σας. Ήταν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πάντρεμα μουσικής, αφήγησης και λογοτεχνίας. Πώς το βιώσατε;

Με πολύ συγκίνηση, αλλά και αγωνία για το αποτέλεσμα. Βεβαίως η αγωνία χάθηκε όταν έγινε φανερό ότι ο κόσμος εισέπραξε με ενθουσιασμό το όλο εγχείρημα. Οι "Λαλητάδες" και η Ελένη Πέτα, εξαιρετικοί μουσικοί και εξαιρετικές φωνές, έδεσαν αριστοτεχνικά με τον λόγο και ζήσαμε μια ατμοσφαιρική, κατανυκτική βραδιά.

Είστε μια από τις πιο δυνατές δημιουργικές φωνές της Ηπείρου. Αισθάνεστε πρεσβευτής αυτής της κληρονομιάς; Έχετε σκεφτεί να εμπλέξετε κάποιες παρουσιάσεις βιβλίων με την ηπειρώτικη μουσική παράδοση και τη λαογραφία στους τόπους αυτούς;

Αισθάνομαι πρεσβευτής, αλλά και μόνιμα οφειλέτης στον γενέθλιο τόπο της Ηπείρου. Όλα από εκεί ξεκίνησαν, εκεί χρωματίστηκε η ψυχή μου, και πάνω σ' αυτή την κερήθρα μπόρεσα να κτίσω ό,τι έκτισα στη συνέχεια. Παρουσιάσεις με ηπειρώτικη μουσική έχω κάνει πολλές φορές στην Αθήνα και σε διάφορους χώρους. Με τους "Λαλητάδες και με τον Νίκο Φιλιππίδη. Με τους "Λαλητάδες" και στην Άρτα το 2010, όπου ο Δήμος Άρτας οργάνωσε μια βραδιά για το μυθιστόρημα Ιμαρέτ, στον χώρο του τζαμιού του Φαΐκ πασά. Θα ήταν μεγάλη μου χαρά και τιμή αν μπορούσε να οργανωθεί κάτι παρόμοιο οπουδήποτε στην Ήπειρο. Όμως χρειάζεται να υποστηριχθεί από κάποιον φορέα.

Ο συγγραφέας, η ανάγνωση και το βιβλίο στην Ελλάδα

Γιατί ο Έλληνας δεν διαβάζει; Ενστερνίζεστε την άποψη ότι ενδεχομένως να υπάρχουν περισσότεροι συγγραφείς απ' ότι αναγνώστες;

Δεν ενστερνίζομαι μια τέτοια άποψη. Η ανάγνωση δυστυχώς δεν περιλαμβάνεται στο σύστημα αξιών που διέπει την ελληνική κοινωνία κι αυτό γιατί ποτέ δεν προωθήθηκε συντεταγμένα από την πολιτεία και το εκπαιδευτικό σύστημα. Φέρει κι ο καθένας μας την προσωπική του ευθύνη, μεγαλύτερη ή μικρότερη κατά περίπτωση. Δυστυχώς, δεν έγινε κτήμα των Ελλήνων ότι μη διαβάζοντας κανείς, χάνει μια από τις σημαντικότερες απολαύσεις της ζωής.

Ξεκινήσατε ήδη από το 1990 με το παρεξηγημένο μοντέλο της αυτοέκδοσης. Δηλώσατε παρών και σήμερα είστε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους συγγραφείς. Θέλει αρετή και τόλμη η συγγραφή;

Αρετή και τόλμη, όπως κατά τον Κάλβο η ελευθερία. Απαιτεί και ταλέντο, πείσμα ηπειρώτικο και πολλή δουλειά. Αλλά και να μην ξεχνάς ότι όπως εσύ ξέρεις να γράφεις, ένας άλλος φτιάχνει ένα ζηλευτό περιβόλι, που εσύ δεν μπορείς να το κάνεις. Να μη θαρρείς, δηλαδή, ότι έγινες κάτι παραπάνω από κανέναν.

Ένας δημιουργός πρέπει να κυνηγάει τα όνειρά του ή μήπως τα όνειρά του θα τον κυνηγήσουν κάποια στιγμή;

Να τα κυνηγά και μάλιστα με πάθος. Παλεύοντας και μοχθώντας θα έρθει ίσως κι η στιγμή να τον κυνηγήσουν. Κι αν δεν έρθει, μένει ο δρόμος. Εκεί άλλωστε βρίσκεται η πεμπτουσία της γραφής.

Για ποιο λόγο πιστεύετε ότι η ελληνική λογοτεχνία εκτός κάποιων εξαιρέσεων δεν έχει απήχηση στο εξωτερικό; Τι χρειάζεται για να απογειωθεί το ελληνικό βιβλίο και να μην παραμένει εκτοπισμένο στον τόπο του και άφαντο στον κόσμο;

Πρώτα απ' όλα λόγω της αλαζονείας και της αυτάρκειας που αισθάνονται οι αγγλόφωνοι ή οι γαλλόφωνοι κ.ο.κ. Όμως δε φταίει μόνο αυτό. Η νομενκλατούρα που εξουσιάζει από ελληνικής πλευράς τις μεταφράσεις που προτείνονται στο εξωτερικό, επιλέγει κυρίως συγγραφείς του περίγυρού της, των οποίων τα βιβλία δεν ευτύχησαν καν σε εκδοτική επιτυχία στην Ελλάδα. Πώς είναι δυνατόν να πετύχουν στο εξωτερικό; Εάν δεν εκλείψει αυτή η παθογένεια, θα παραμένουμε στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Θα μπορούσαν να βοηθήσουν και οι οικονομικά ισχυροί, να επηρεάσουν και να βοηθήσουν στην απήχηση του ελληνικού βιβλίου στο εξωτερικό. Όμως έπαψαν πια να υπάρχουν εθνικοί ευεργέτες. Γιατί θα ήταν μια μεγάλη πνευματική επένδυση, η οποία θα βοηθούσε γενικότερα το μέλλον της Ελλάδας.

Μπορεί ένας ταλαντούχος συγγραφέας στην Ελλάδα του σήμερα να μάχεται για την καθημερινή επιβίωση και από την άλλη να βυθίζεται απερίσπαστος στον μαγικό κόσμο της συγγραφής;

Δυστυχώς, είναι πολύ δύσκολο. Η γραφή σε θέλει αφιερωμένο, να δίνεις και την τελευταία ικμάδα των πνευματικών δυνατοτήτων σου, ώστε να γεννηθεί το άριστο. Βεβαίως ο αγώνας για την καθημερινή επιβίωση σε τροφοδοτεί με ιδέες και συγχρόνως σε διασώζει από την επαγγελματική διαστροφή, με την έννοια της μη αποκοπής από την πραγματικότητα. Όμως κάποια στιγμή πρέπει να βουτήξεις με όλες σου τις δυνάμεις στη γραφή. Αλλιώς το δημιούργημα θα υπολείπεται εκείνου που θα μπορούσες να πετύχεις.

Αποτελεί η κατάργηση της ενιαίας τιμής βιβλίου το τελειωτικό χτύπημα για τον πολύπαθο χώρο των ελληνικών γραμμάτων;

Είναι καίριο πλήγμα για όσους ασχολούνται με το βιβλίο, το οποίο δεν πρόκειται να φθηνύνει. Όταν επικρατήσουν τα μονοπώλια θα πιέζουν τους εκδότες για μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους κι αυτοί θα αυξάνουν αναγκαστικά την αρχική τιμή. Επίσης δεν θα τροφοδοτείται η ελληνική δημιουργία με νέο αίμα, δεδομένου ότι θα επενδύουν μόνο στους ήδη ευπώλητους συγγραφείς και στα ξένα βιβλία. Ελπίζω οι κυβερνώντες να διαισθανθούν κάποια στιγμή το έγκλημα που διέπραξαν σε βάρος της ελληνικής λογοτεχνίας, σε βάρος της ίδιας της ψυχής της Ελλάδας, και να άρουν τη σχετική διάταξη.

Τι είναι επιτυχία για έναν συγγραφέα; Πώς μεταφράζεται η λέξη αυτή στον κόσμο της λογοτεχνίας;

Για μένα επιτυχία είναι να αγγίζουν τα βιβλία τις ψυχές και τον λογισμό των αναγνωστών. Συγγραφέας και αναγνώστες να βρίσκονται συνοδοιπόροι στις σελίδες ενός βιβλίου και να ξεκινά ο διάλογος για όσα πραγματεύεται είτε εσωτερικά στον καθένα, είτε στις παρέες του.

 

Η τέχνη της συγγραφής και μελλοντικά σχέδια

Επιλέγετε συχνά τον ιστορικό φόντο για τα έργα σας. Η Άρτα ως τόπος καταγωγής αποτελεί τον καμβά για το νέο σας μυθιστόρημα. Πόσο εύκολος είναι ο συνδυασμός αναμνήσεων, γεγονότων και μυθοπλασίας, όταν είναι τόσο έντονο το βιωματικό στοιχείο;

Κάθε βιβλίο, σε όποια χρονική στιγμή και να διαδραματίζεται, δεν παύει να είναι η πρόσληψη του κόσμου από τη μεριά του συγγραφέα. Ακόμη κι όταν ανατρέχει σε χιλιάδες πηγές, προκειμένου να αναπαραστήσει μια παλαιότερη εποχή, όσα μαθαίνει γίνονται τρόπον τινά βίωμά του. Κι όσο πιο βαθιά γνωρίζει ο συγγραφέας μια εποχή, τόσο πιο εύκολα μπορεί να χειριστεί τη μυθοπλασία του. Υπό αυτό το πρίσμα σημασία έχει πόσο εμβαθύνει κανείς, πόσο μηρυκάζει και αναλύει τα όποια βιώματά του, στα οποία συγκαταλέγονται και τα αναγνώσματά του και πόσα ακόμη. Εν κατακλείδι, θεωρώ ότι με διευκόλυνε το βιωματικό στοιχείο. Όμως συγχρόνως χρειάστηκε και να δώσω σκληρές μάχες, καθώς ήθελα αφενός να μην προσδώσω στοιχεία του χαρακτήρα μου στον ήρωά μου, αφετέρου να εντάξω ορισμένα προσωπικά μου βιώματα στη μυθιστορία μιας και απέπνεαν την ατμόσφαιρα της εποχής.

Ο ποιητής Γιάννης Καλπούζος ετοιμάζει κάποια νέα ποιητική συλλογή; Μήπως τώρα που είστε ένας πασίγνωστος συγγραφέας βλέπετε ως πρόκληση να μυήσετε περισσότερους αναγνώστες σ' ένα είδος, το ποιητικό, που διαρκώς συρρικνώνεται τουλάχιστον αναγνωστικά;

Είναι στις προθέσεις μου και μάλιστα με το σκεπτικό που θέτετε. Μακάρι ν' αξιωθώ να το πραγματοποιήσω και να πετύχει.

Θεωρείτε πως τα παλαιότερα έργα σας θα έπρεπε να αποκτήσουν μια δεύτερη ζωή;

Είστε και πάλι μέσα στη σκέψη μου και στις προθέσεις μου. Θα το επιχειρήσω σχεδόν με όλα μου τα βιβλία, αρχής γενομένης με το μυθιστόρημα "Παντομίμα φαντασμάτων", το οποίο θα επανεκδοθεί τον ερχόμενο Γενάρη. Νομίζω ότι αξίζει μια δεύτερη ευκαιρία στο εν λόγω βιβλίο, αλλά και στα υπόλοιπα.

'Έχετε αναφερθεί ότι εδώ και καιρό ερευνάτε τον Πόντο και τους Ποντίους, άλλη μια εσχατιά του ελληνισμού. Συμμερίζεστε την άποψη ότι ο σημερινός Έλληνας βιώνει κάποιου είδους εσχατιά μέσα στον ίδιο του τον τόπο;

Η εσχατιά προϋποθέτει κάπου αλλού το εθνικό κέντρο. Εδώ είναι το κέντρο κι εμείς είμαστε η Ελλάδα. Το πώς την καταντήσαμε είναι άλλο ζήτημα. Ελλάδα δεν είναι μόνο οι κυβερνώντες, οι οποίοι άλλωστε δεν αποτελούν ανεξάρτητο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Εμείς τους εκλέγουμε, είναι σάρκα απ' τη σάρκα μας. Όμως κι όλοι εμείς οι πολίτες πόσο πασχίζουμε και πόσο νοιαζόμαστε για την Ελλάδα; Με τα γκρίκλις; Με τον χαβαλέ; Με την καταστροφή των σχολείων και κάθε δημόσιου χώρου; Με τον φραπέ και το ακατάσχετο κουβεντολόι; Με την άγνοια της ιστορίας μας; Και μην πει κανείς ότι δεν έχω χρήματα ν' αγοράσω βιβλία, οι βιβλιοθήκες είναι έρημες. Υπάρχουν βεβαίως και οι φωτεινές εξαιρέσεις και χάρη σ' αυτούς υπάρχει ακόμη Ελλάδα. Όμως πόσοι;

Ποιο είναι το λογοτεχνικό σας όραμα;

Πρώτο μου μέλημα σε ό,τι γράφω είναι η γλώσσα. Το παίδεμα με τη γλώσσα συμβαδίζει και με το λογοτεχνικό μου όραμα. Να προσδώσω στη γλώσσα αναπαραστατική δύναμη, ρυθμό, αρμονία. Να ενσωματώσω στη γραφή μου την ασύλληπτη εικόνα. Να πλέξω το ιστορικό ή το θρησκευτικό ή το κοινωνικό δέος που κουβαλούν οι λέξεις με άλλες, φαινομενικά πιο αδύναμες, και να μεταστοιχειωθούν, να γεννηθεί το νέο και απροσδόκητο. Να πειραματιστώ με γλωσσικά τεχνάσματα και να επινοήσω λεκτικές συνομωσίες. Να ζυμώσω, να υφάνω τις λέξεις με τρόπο που θα προσφέρει το κείμενό μου αναγνωστική ευφορία. Να παρασύρει τον αναγνώστη στη μέθεξη του λόγου. Να 'ναι ο λόγος πρώτος και να τον αποζητά ο αναγνώστης στη γραφή μου.

Σας ευχαριστώ θερμά για τη συνέντευξη αυτή. Καλή συνέχεια στην απαιτητική σας ενασχόληση.

Σας ευχαριστώ κι εγώ για την ευκαιρία να επικοινωνήσω με τους αναγνώστες σας, αλλά και για τις τόσο μεστές, πρωτότυπες κι εμβριθείς ερωτήσεις σας!

 

Παρουσίαση Βιβλίου

«Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου»

Γιάννης Καλπούζος

Εκδότης: ΨΥΧΟΓΙΟΣ

 

Ο Γιάννης Καλπούζος επανέρχεται με το καινούργιο του μυθιστόρημα «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» κάτω από νέα εκδοτική στέγη (Ψυχογιός). Ο τίτλος είναι παρμένος από τον δικό του στίχο στο ομώνυμο τραγούδι -πασίγνωστο από τη φωνή της Γλυκερίας-. Το «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» είναι ένα μυθιστόρημα που εμπλέκει με τρόπο γλαφυρό και πειστικό τις λεπτές αποχρώσεις της ανθρώπινης ψυχής, την τοπιογραφία, τη λαογραφία και το ηθογραφικό στοιχείο δοσμένα μέσα από τις περιπέτειες του Άνδη και της Θάλειας. Οι πρωταγωνιστές αυτοί παρόλο που εκπροσωπούν δυο διαμετρικά αντίθετους κόσμους εμφορούνται από το παντοδύναμο ενοποιητικό στοιχείο του έρωτα που συνθλίβει τις πάσης φύσεως μικρότητες και διαφορές.

Για άλλη μια φορά μέσα από την αναπαραστατική δύναμη της γλώσσας και την αριστοτεχνικά δοσμένη γραφή του Καλπούζου αναβιώνουν μέρη και χωριά της Άρτας, μυρωδιές, ήχοι, ντοπιολαλιές, εικόνες, ήθη και έθιμα, πέτρινα χρόνια. Το μυθιστόρημα «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» ντυμένο με τον ιστορικό μανδύα του πρόσφατου ελληνικού παρελθόντος εκφράζει με τρόπο δυναμικό, δημιουργικό και γοητευτικό εποχές περασμένες αλλά όχι λησμονημένες, την ανθρώπινη ψυχή, τα πάθη και τα λάθη, τις πανανθρώπινες αξίες και τις αιώνιες αλήθειες.

Ο συγγραφέας παρουσιάζει ανάγλυφα το μωσαϊκό μιας Ελλάδας που εξακολουθεί να πληγώνει τους ανθρώπους της αφήνοντας ανεξίτηλα τραύματα σώματος και ψυχής. Το «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» μέσα από την έντεχνη απλότητά του και τις περιπέτειες των ηρώων του έχει τη δύναμη να εισχωρήσει στα μύχια της ψυχής του αναγνώστη καταφέρνοντας -έστω και φευγαλέα- να την ιάσει, οδηγώντας την σ' ένα παράλληλο με τους ήρωες ταξίδι αυτογνωσίας.

Αντλώντας υλικό από την κοινωνική ιστορία των ανθρώπων που συνήθως δεν χωρά στα ιστορικά εγχειρίδια, ο συγγραφέας αποτυπώνει το καθημερινό αλλά και το διαχρονικό, το πεπερασμένο της ζωής και το αέναο των αξιών. Ένα μυθιστόρημα που συνδέει το χθες με το σήμερα αναδεικνύοντας τις βαθύτερες αιτίες της ολικής κρίσης που ζούμε. Κοντολογίς, ένα ταξίδι αυτογνωσίας από την Ελλάδα του πρόσφατου πέτρινου παρελθόντος σ' αυτή του ζοφερού παρόντος και του άδηλου μέλλοντος. Ένα κοινωνικό, πολιτικό, ερωτικό και βαθύτατα ανθρώπινο μυθιστόρημα.

...με τα λόγια του εκδότη

«Άμα στάξεις μια σταγόνα λάδι σε κρύο νερό, θα επιπλεύσει ολόσωστη. Όμως, αν στάξεις άλλη σε νερό που κοχλάζει, θα μοιραστεί σε δεκάδες μικρότερες. Τούτη ήταν κι η διαφορά της Θάλειας με τον Άνδη. Μέσα σε γυάλα περιοριζόταν ο κόσμος της, στους χίλιους ανέμους χόρευε εκείνου. Ο έρωτας του Άνδη και της Θάλειας ξεκινά από την παιδική ηλικία. Στην πολυτάραχη πορεία του μπλέκονται μια νεκροκεφαλή-μυστήριο, ο αυταρχικός πατέρας κι η υποταγμένη μάνα, πόρνες, αντιεξουσιαστές, ιδεολόγοι κι ανθρώπινα αγρίμια, η μέγγενη της οικογένειας και του κοινωνικού περίγυρου, η ζωή στον απόμακρο οικισμό, στην επαρχιακή πόλη και στην Αθήνα, παρακμιακές καταστάσεις, δραματικές στιγμές, ερωτισμός κι αισθησιασμός, οι συνέπειες του Εμφυλίου ως πραγματικότητα και αλληγορία, διλήμματα που υπερβαίνουν τις αντοχές των ηρώων, η πάλη συναισθήματος-λογικής, οι διαδρομές της αλήθειας και η δύναμη της αγάπης.

Η εκρηκτική αφήγηση, η ευρηματική πλοκή, ο έντονος σαρκασμός, το χιούμορ, οι αναπάντεχες ανατροπές, ο στοχασμός και η σαγηνευτική γλώσσα κτίζουν ένα μυθιστόρημα-ωκεανό, του γλυκασμού και της αρμύρας, της σιωπής και της μελωδίας, των παθών και των παθημάτων. Ένα μυθιστόρημα που γεμίζει φως και ψυχική ανάταση τον αναγνώστη».

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ του Συγγραφέα

Ο Γιάννης Καλπούζος γεννήθηκε στις Μελάτες Άρτας το 1960. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί τα εξής έργα του:

Το 2000 η ποιητική συλλογή: «Το νερό των ονείρων» και το μυθιστόρημα: «Μεθυσμένος δρόμος» από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

Το 2002 η συλλογή διηγημάτων: «Μόνο να τους άγγιζα» από τις εκδόσεις Κέδρος και το 2005 το μυθιστόρημα: «Παντομίμα Φαντασμάτων» από τις εκδόσεις Άγκυρα.

Το 2006 και το 2007 από τις εκδόσεις Ίκαρος οι ποιητικές συλλογές: «Το παραμιλητό των σκοτεινών Θεών» και «Έρωτας νυν και αεί», με την οποία ήταν υποψήφιος στη "μικρή λίστα" για το κρατικό βραβείο ποίησης.

Το 2008 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το μυθιστόρημα: «Ιμαρέτ» που κέρδισε το Βραβείο Αναγνωστών το 2009, το οποίο μεταφράστηκε στα Ιταλικά, στα Πολωνικά και στα Τουρκικά.

Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο το 2011 και το 2013 τα μυθιστορήματα: «Άγιοι και δαίμονες» και «Ουρανόπετρα».

Ο Γιάννης Καλπούζος έχει γράψει και τους στίχους 70 τραγουδιών μεταξύ των οποίων τα: «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου», «Δέκα μάγισσες», «Να 'σουν θάλασσα», «Γιατί πολύ σ' αγάπησα» και άλλα.

Τον Απρίλιο του 2014, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός το νέο μυθιστόρημά του: «Ό,τι αγαπώ είναι δικό σου» σε 40.000 αντίτυπα.

Τελευταία Ενημέρωση στις Δευτέρα, 28 Ιούλιος 2014 14:11