Το « κατηγορώ » της Παμβώτιδας

AsonitisΚοινωνία και Παμβώτιδα πληρώνουν σήμερα προσωπικές επιδιώξεις που μεταβάλλανε μια ζωντανή λίμνη σε λεκάνη με μολυσμένα νερά. « Οι επάλληλες αποθέσεις χαλαρών ιζημάτων πάχους 4 μέτρων περίπου στον πυθμένα και η πτώση της επιφάνειας του νερού της λίμνης σε συνδυασμό με τον ευτροφισμό έχουν υποβαθμίσει την οικολογική κατάσταση της λίμνης» (Πανεπιστήμιο Πατρών ).

Η κατ αρχήν εξωγενής οικολογική υποβάθμιση της Παμβώτιδας δεν σημαίνει μόνο την υ π ο ν ό μ ε υ σ η της υ γ ε ί α ς μιας συγκεκριμένης κοινωνίας αλλά και το γ κ ρ έ μ ι σ μ α των θεμελίων κάθε αναπτυξιακού ονείρου για τις ερχόμενες γενεές. Ένας αέναος κίνδυνος που δεν περιορίζεται μόνο στα σύνορα ενός οικοσυστήματος αλλά μολύνει και καταστρέφει χωρίς διάκριση κάθε τι που εξαρτάται απ αυτό. Η λίμνη έπαψε να διαθέτει τα χαρακτηριστικά στοιχεία μιας λίμνης.

Στην Παμβώτιδα, όπως και σε κάθε οικοσύστημα η τύχη των νεκρών οργανισμών είναι ζωτικό σημείο του τροφικού κύκλου. Βιογεννητικές λειτουργίες ορίζουνε με την ταχύτητα τους την ισορροπία του. Το ενσωματωμένο υλικό επιστρέφει με την μικροβιακή διάσπαση των νεκρών οργανισμών στο νερό. Οι παρεμβάσεις στην λίμνη της Κυρα- Φροσύνης οδηγήσανε στην διαταραχή της λειτουργίας των μηχανισμών της και στην αλλοίωση της γεωμορφομετρίας της. Έτσι γράφτηκε από την ζηλευτή Παμβώτιδα η τραγική ιστορία μιας άρρωστης λίμνης. Μέχρι το 1962 το διαλυμένο οξυγόνο στα ολιγοτροφικά νερά της έφτανε για τον καθαρισμό τους από τα υγρολύματα της τότε μικρής πόλης.

Ο σχεδιασμός της αποστράγγισης των υπολεκανών Ανατολής/Βουνοπλαγιάς και Κατσικάς/Καστρίτσας σαν οικονομική σύλληψη και τεχνολογική εφαρμογή απεδείχθει ολέθριος για την ζωή του λεκανοπεδίου. Τα κανάλια με τους τόνους των γεωργοκτηνοτροφικών και οικιακών αποπλύσεων μεταβληθήκανε σε αγωγούς ρυπαντικών και θρεπτικών στοιχείων ιδιαίτερα αζώτου και φωσφόρου που τροφοδοτήσανε την ποσοτική έξαρση της πρωτογενούς παραγωγής (βιομάζα) και θρέψανε ανισορροπίες. Το φορτίο λύγισε την αεροβική αποσύνθεση και η αναεροβική αποδόμηση ανέβασε την οργανική λάσπη του πυθμένα στους εξήντα πόντους.

«Το αδρομερέστερο υλικό εντοπίζεται υποεπιφανειακά σε βάθος που κυμαίνεται απο 5 έως 60 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια του πυθμένα. Στο κεντρικό τμήμα του νοτιοανατολικού τομέα της λίμνης διακρίνεται μία περιοχή εμβαδού 3.400.000 τετρ. μέτρ. όπου το επιφανειακό στρώμα υδαρούς λάσπης αποκτά το μεγαλύτερο πάχος του. Στο επιφανειακό αυτό στρώμα είναι περισσότερο έντονη η παρουσία ρευστών στους πόρους των ιζημάτων. Ο όγκος της υδαρούς λάσπης ανέρχεται σε 5 εκατομ. κυβικά μέτρα.» (Πανεπιστήμιο Πατρών)

Σε βάθος μεγαλύτερο των 5 μέτρων το οξυγόνο μηδενίστηκε και έγινε αιτία ενός ασφυκτικού περιβάλλοντος με αυξημένη οξύτητα (ΡΗ) και αύξηση του αμμωνίου (ΝΗ3) για τους υδρόβιους οργανισμούς. « Η γεωγραφική έκταση του ανοξικού στρώματος συσχετίζεται με την έκταση του μέγιστου πάχους της υδαρούς ιλύος στον πυθμένα της λίμνης και συμβάλλει στην απελευθέρωση αμμωνίας από τα ιζήματα της λίμνης.» (Πανεπ. Πατρων)

Τα ψάρια και οι μικροοργανισμοί πεθαίνουν. Oι συνεχείς προσπάθειες εμπλουτισμού της λίμνης με γόνο επιβεβαιώνουν την λάθος τακτική και την αδυναμία της διάγνωσης. Παρ όλα αυτά οι αρμόδιοι επιμένουν.

Η απουσία του οξυγόνου απελευθερώνει διαλυτό φώσφορο από την « ιζηματική παγίδα » και η αρχική τροφοδοσία του ευτροφισμού από το εξωλιμνικό περιβάλλον ενισχύεται με την συνεχή απόδραση φωσφόρου από το Ίζημα.

«Τα υποεπιφανειακά ιζήματα εμφανίζουν κυψελοειδή εσωτερική δομή και υφή διακένων που οφείλεται στην παρουσία βιογενών αερίων.» ( Πανεπιστ. Πατρών).

Το πρόβλημα διευρύνεται με την αύξηση των κυανοφυκών και την μαζική συγκέντρωση τους στην επιφάνεια της λίμνης. Τα νερά ανθίζουν.

Ο εμπλουτισμός του πυθμένα με οξυγόνο τους καλοκαιρινούς μήνες παραλύει λόγω της θερμικής διαφοροποίησης των υδατίνων στρωματώσεων και τον σχηματισμό του θερμοκλινούς. Το ανάχωμα της Αμφιθέας το 1970-1974 ολοκλήρωσε την διαδικασία της ανοξικότητας του υπολιμνίου.

« Οι παρεμβάσεις αυτές περιόρισαν τις εκφορτώσεις των καρστικών πηγών που τροφοδοτούσαν την λίμνη» (Πανεπ. Πατρών) και τα κρυστάλλινα νερά των πηγών του Σεντενίκου και της Αμφιθέας που ανέρχονται σε 13 623 552 κυβικά μέτρα αχρηστευτήκανε. Τα πλούσια σε οξυγόνο νερά των πηγών του Μιτσικελιού οδηγούνται με την κατασκευή του αναχώματος στο κανάλι λυμάτων της Λαψίστας, ενώ μια προσπάθεια της απευθείας τροφοδοσίας της λίμνης θα έλυνε το πρόβλημα της ανανέωσης των νερών της.

Ως γνωστόν ο συνολικός όγκος των νερών της λίμνης ανέρχεται σε 90 000 000 κυβικά μέτρα. Με την διοχέτευση των νερών των δύο πηγών στην λίμνη και χωρίς την βαρομετρική βοήθεια η ανανέωση των νερών της κάθε 6,5 χρόνια θα ήτανε γεγονός, όταν η κατάσταση της σήμερα επιδεινώνεται με συνεχείς επιβαρύνσεις.

Η αντλία που τοποθετήθηκε από την Νομαρχία Ιωαννίνων στο ανάχωμα της Αμφιθέας είναι περισσότερο ζημία και λιγότερο ωφέλεια, ο δε μεταλλικός αγωγός στην περιοχή του Ντουραχάν δεν μπορεί να υποκαταστήσει την βιοχημική λειτουργία των πηγών.

Τα νερά των πηγών είναι για την λίμνη η τελευταία δυνατότητα αντιμετώπισης ανοξικών φαινομένων αλλά και καθοριστική δύναμη για την σωτηρία της. Βασική προϋπόθεση είναι ο εναρμονισμός τους με την ριζική αντιμετώπιση του

συνολικού προβλήματος της θεραπείας της Παμβώτιδας.

Η ιστορία της Παμβώτιδας είναι ιστορία καταστροφής. Οι επεμβάσεις από το 1960 μέχρι σήμερα οδήγησαν στην αλλοίωση των κλιματολογικών, των φυσοβιολογικών, των οικονομικών και των συνθηκών υγείας της Γιαννιώτικης κοινωνίας. Με τον αποκλεισμό της λίμνης το αναπτυξιακό δυναμικό της Παμβώτιδας αποδεκατίστηκε, η πόλη απομονώθηκε και έχασε το βασικότερο στήριγμα για την ανάπτυξη της οικονομίας της.

Παρ όλα αυτά η πόλη των Ιωαννίνων έχει ακόμη την ευκαιρία να γίνει βασικός άξονας μιας αξιόλογης τουριστικής οικονομίας εφ' όσον οι υπεύθυνοι δούνε την ανάπτυξη με το πρίσμα της αειφορίας, επαναφέρουν την Παμβώτιδα στην αρχική της κατάσταση και αξιοποιήσουν την τεράστια αναπτυξιακή δυναμική που κρύβεται στα νερά της. Η έννοια της αειφορίας δεν επιτρέπεται να γίνεται παραισθητικό εγωκεντρικής σύγχυσης.

Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 25 Ιούλιος 2014 14:38

texnikaiya.ru | grazil.ru | story4baby.ru | best-to-baby.ru | sfera4auto.ru