Πολυφωνικό τραγούδι: Ψυχής αποτύπωμα

polifwnoΈνα πολυφωνικό καραβάνι με όχημα την ψυχή και μέσο τη φωνή των ανθρώπων σεργιανίζει τα τελευταία δεκαέξι χρόνια σε παραμεθόριους δρόμους διαπερνώντας φυσικά και νοητά σύνορα στο διάβα του. Πριν από λίγες ημέρες έκανε στάση στο θέατρο Πέτρας στην Πετρούπολη. Έτσι, βρήκαμε μια καλή ευκαιρία να συζητήσουμε για το πολυφωνικό τραγούδι με τον Αλέξανδρο Λαμπρίδη, έναν άνθρωπο ταγμένο στη μουσική παράδοση της πολυφωνίας και καλλιτεχνικό διευθυντή του Διεθνούς Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού.

Η «Άπειρος» ξεκίνησε το 1998. Θα ήθελα να κάνετε μια σύντομη ιστορική αναδρομή της μέχρι τώρα πορείας σας.

Η «Άπειρος» ξεκίνησε το καλοκαίρι του 1998, πριν από δεκαέξι χρόνια δηλαδή. Έδρα της είναι το Πολύδροσο Θεσπρωτίας. Η ιδρυτική της πράξη έγινε μια νύχτα στο φαράγγι του Καλαμά με μετάκληση αγνώστων μας, κατοπινά φίλων, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της «Απείρου», ανάμεσά τους ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ο Βαγγέλης Γερμανός και το πολυφωνικό σύνολο «Χαονία». Παράλληλα, τότε κυκλοφορήσαμε το περιοδικό «Άπειρος», ένα πολιτιστικό περιοδικό της Θεσπρωτίας με αφιέρωμα στο Πολυφωνικό τραγούδι. Από το πρώτο τεύχος καταθέσαμε το όραμά μας για τη δημιουργία ενός διεθνούς φεστιβάλ πολυφωνικού τραγουδιού κάτι το οποίο έγινε πραγματικότητα την επόμενη χρονιά το καλοκαίρι του 1999 με την πρώτη διεθνή συνάντηση πολυφωνικού τραγουδιού που διοργανώσαμε με τη συμπαράσταση των δήμων Φιλιατών και Δελβινακίου στις περιοχές Φιλιατών και Πωγωνίου αντίστοιχα. Απαριθμούμε συνολικά δεκαέξι διεθνείς συναντήσεις πολυφωνικού τραγουδιού, δεκαέξι πολυφωνικά καραβάνια τα οποία διαρκώς διευρύνουν τις συμμετοχές τους και τη διάρκειά τους ακόμα και τις χώρες διεξαγωγής τους.

Σε ποιους άλλους τομείς επεκτείνονται οι δράσεις σας;

Η «Άπειρος» είναι και πολύτροπων δράσεων και πολύκαρπης δραστηριοποίησης. Πέρα από το περιοδικό, ίδρυσε το Διεθνές Φεστιβάλ Πολυφωνικού Τραγουδιού, το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στις καλοκαιρινές δράσεις του Πολυφωνικού Καραβανιού αλλά ταξιδεύει και στις τέσσερις εποχές του χρόνου πραγματοποιώντας συλλογικές επιτόπιες καταγραφές στο τόπους που ταξιδεύουμε. Σκοπός μας ήταν ανέκαθεν η διάσωση, προβολή και διάδοση του πολυφωνικού τραγουδιού, ευρύτερα της μουσικής μας παράδοσης. Αυτό κατατέθηκε από το πρώτο μας κείμενο, το οποίο έγινε πράξη με πολλούς τρόπους: όχι μόνο με τη διοργάνωση εκδηλώσεων αλλά με συλλογικές επιτόπιες καταγραφές, με ερευνητική δουλειά και αρχειοθέτηση.

Ποιο ήταν το έναυσμα για την ενασχόλησή σας με το πολυφωνικό τραγούδι;

Η αφετηρία χάνεται στην παιδική ηλικία. Μνήμες του παππού μου στην παραμεθόρια Θεσπρωτία να ακούει έναν ραδιοφωνικό σταθμό από μέσα που λένε οι Ηπειρώτες, δηλαδή από την Αλβανία εκεί που τότε πρωτακούγαμε το πολυφωνικό τραγούδι. Αυτό το άκουσμα το οποίο επέστρεψε συχνά ως ερέθισμα σ' όλη την ενηλικίωσή μου ακόμα και στη διάρκεια των σπουδών μου στο Παρίσι, ήρθε να αποκτήσει την ανάγκη δημιουργίας έκφρασης. Έτσι, όταν επέστρεψα από το Παρίσι, με μια παρέα ανθρώπων δημιουργήσαμε το 1996 το πολυφωνικό σύνολο «Χαονία», το οποίο συνταξιδεύει με όλες τις δράσεις της «Απείρου».

Τι είναι εκείνο που κάνει το πολυφωνικό τραγούδι τόσο ιδιαίτερο, ώστε ν' απαντάται σε παγκόσμια κλίμακα;

Καταρχάς σε παγκόσμια κλίμακα η επιβίωσή του είναι σπάνια. Δηλαδή, το συναντάμε σε λίγες περιοχές του κόσμου αλλά έχει μεγάλο ενδιαφέρον η γεωγραφική του εξάπλωση. Ενώ σε παγκόσμια κλίμακα είναι ελάχιστες οι περιοχές, στα Βαλκάνια υπάρχει σχεδόν στο σύνολο των χωρών. Πέρα από τα Βαλκάνια πολυφωνικό τραγούδι έχουμε στην κεντρική Μεσόγειο, δηλαδή στην ελληνόφωνη κάτω Ιταλία, Σαρδηνία και Κορσική. Έχουμε σε κάποιες περιοχές της Ασίας: Ιράν, Αφγανιστάν, ορεινή Ινδία προς Ιμαλάια, την Ινδονησία και Ταϊβάν. Αν σ' αυτά τα δύο γεωγραφικά τόξα, το ευρωπαϊκό και το ασιατικό, συμπληρώσουμε τις ελάχιστες περιοχές της Κεντρικής Αφρικής όπου υπάρχουν μερικές από τις πιο πρωτόγονες μορφές πολυφωνίας όπως στους Πυγμαίους, όλα αυτά μαζί συναποτελούν τον παγκόσμιο χάρτη της λαϊκής πολυφωνίας. Πολλοί εθνομουσικολόγοι εκτιμούν αλλά δεν μπορούν να αποδείξουν ότι η λαϊκή πολυφωνία ειδικά στον χώρο των Βαλκανίων αποτελεί το παλαιότερο ζωντανό τεκμήριο του μουσικού πολιτισμού. Σ' αυτό συνηγορούν η αβρότητα, το απέριττο, ο καθαρά φωνητικός χαρακτήρας της φόρμας και η διάδοσή της στις περιοχές εκείνες που διέσωσαν λόγω απομόνωσης και περιθωριοποίησης την πιο παλιά τους κληρονομιά.

Υπάρχουν διαφορές της Ηπειρώτικης πολυφωνίας εν συγκρίσει με τις άλλες πολυφωνίες του κόσμου;

Η διαφορετικότητα των ειδών πολυφωνίας από τόπο σε τόπο, από λαό σε λαό και από γλώσσα σε γλώσσα είναι και ο πλούτος της σε παγκόσμια κλίμακα. Το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι είναι μια από τις πιο εξελιγμένες μορφές πολυφωνίας γιατί είναι τετράφωνη. Έχει τέσσερις διαφορετικούς ρόλους στα περισσότερα τραγούδια: παρτής, γυριστής ή κλώστης, ρίχτης και ισοκράτες. Ανάλογη μορφή πολυφωνίας με μεγάλη συγγένεια ακόμα και στους ρόλους συναντάμε στην αλβανική πολυφωνία, τη λιάπικη. Ακόμα και η αλβανική ορολογία για τους ρόλους είναι συνώνυμη. Από την άλλη υπάρχουν μορφές πολυφωνίας στην Ελλάδα, διφωνίες στην πραγματικότητα στον Βώλακα της Δράμας, στην Κέρκυρα στον Κάτω Καρούνα, υπήρχαν και στην κάτω Κάρπαθο. Σ' αυτά η ελληνόφωνη πολυφωνία πρέπει να προσθέσει τα δίφωνα ελληνόφωνα τραγούδια του Σαλέντο της Απουλίας. Σε παγκόσμια κλίμακα το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι σαφώς και έχει ξεχωριστή θέση και λόγω της ανάπτυξης των ρόλων του και λόγω της παλαιότητας, της ποικιλίας του ρεπερτορίου του και κυρίως του κοινωνικού χώρου που αφορά.

Δημιουργούνται σήμερα νέα πολυφωνικά τραγούδια;

Ναι. Υπάρχουν ακόμα, για παράδειγμα ο πολυφωνικός όμιλος του Άνω Πωγωνίου των χωριών Χλωμό και Πολίτσανη κάθε τόσο καρποφορεί τραγούδια. Ένας όμιλος που εδρεύει και δραστηριοποιείται στα Γιάννενα, το πολυφωνικό σχήμα του Δημοτικού Ωδείου Ιωαννίνων Ήνορο έχει συνθέσει τραγούδι το οποίο παρουσίασε στην αίθουσα Πυρσινέλλα. Όμιλοι κυρίως αλβανικοί έχουν σαφέστατα δείγματα σημερινής δημιουργίας. Η δημιουργία νέων πολυφωνικών τραγουδιών είναι και μια μεγάλη αγωνία όσων πασχίζουμε για τη διάσωσή του. Γιατί, αν διάσωση εννοούμε μόνο τον μηρυκασμό του συντελεσμένου πολυφωνικού τραγουδιού, αυτό θα έχει ως προσπάθεια μια ημερομηνία λήξης. Το ζήτημα για τη διάσωση του πολυφωνικού τραγουδιού δεν περιορίζεται στη δημιουργία νέων τραγουδιών αλλά κυρίως εστιάζεται στη διάσωση της πραγματικής ψυχής της πολυφωνίας που δεν είναι άλλη από το συλλογικό πολυφωνικό της ήθος, την πρεπιά όπως μας έλεγε μια γιαγιά

Ασχολούνται οι νέοι άνθρωποι ενεργά με το πολυφωνικό τραγούδι; Πώς μπορεί ένας νέος άνθρωπος σε μια εποχή που αποθεώνεται η ατομικότητα να ασχοληθεί με ένα τέτοιο συλλογικό γεγονός;

Είναι το μεγάλο ζητούμενο και η μεγάλη χαρά, η πιο πλούσια καρποφορία της «Απείρου». Όταν ξεκινήσαμε και κάναμε την πρώτη μεγάλη γιορτή πολυφωνικού τραγουδιού το 2000 στο Παλλάς, ήταν η πρώτη εκδήλωση ευρύτερης κλίμακας μετά από πάρα πολλά χρόνια στην Αθήνα. Τότε, λοιπόν, υπήρχε μόνο ένας όμιλος νέων ανθρώπων και έξι ιστορικοί όμιλοι ανάμεσά τους «Τα Κτίσματα», «Ο Παρακάλαμος» που τραγούδησαν στο Παλλάς. Πριν από λίγες μέρες στην 15η μεγάλη Γιορτή Πολυφωνικού Τραγουδιού συμμετείχαν δεκαεπτά διαφορετικοί όμιλοι, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι όμιλοι νέων ανθρώπων, που όταν έγινε το Παλλάς δεν είχαν πάει ακόμα σχολείο. Αυτό είναι τρομακτικά σημαντικό. Το πολυφωνικό τραγούδι έχει ένα μαγνήτη μέσα του. Από το ευρύτερο ακροατήριο των εκδηλώσεών μας περίπου το 40% έχει σχέση με την Ήπειρο. Το άλλο 60% έλκεται, ιδίως οι νέοι, από το ρίγος που τους προκαλεί το πολυφωνικό τραγούδι. Αυτό το ανατρίχιασμα περιγράφει ο αγαπημένος φίλος ποιητής από τον Τσαμαντά Θεσπρωτίας Μιχάλης Γκανάς λέγοντας ότι το πολυφωνικό τραγούδι ή το ακούς και ανατριχιάζεις ή δεν μπορείς να το αντέξεις. Μέσος όρος δεν υπάρχει. Το ενθαρρυντικό στην προσπάθειά μας είναι ότι η σκυτάλη του πολυφωνικού τραγουδιού δεν έπεσε στο χώμα, όταν πολλοί κορυφαίοι ερμηνευτές έφυγαν όπως η κυρά Φρόσω Χαρίση από τον Παρακάλαμο, ο Γιώργος Ντότης, παρτής από το Δολό Πωγωνίου και ο περίφημος Σωκράτης Τσιάβος.

Μόλις πρόσφατα οργανώσατε την 15η ετήσια Γιορτή πολυφωνικού τραγουδιού στο θέατρο Πέτρας στην Πετρούπολη. Ποια ήταν η ανταπόκριση του κοινού;

Καταρχάς υπάρχει μια αύξηση σε σχέση με την περασμένη χρονιά της τάξης του 30%. Αυτό ήταν αναπάντεχα ενθαρρυντικό για όλους μας, γιατί συνέπεσε με τον πρώτο αγώνα της Εθνική μας στο Μουντιάλ. Ήταν η πιο μαζική εκδήλωση των τελευταίων έξι χρόνων. Αν πάμε πιο παλιά οι συνθήκες ανταπόκρισης του κόσμου σε πολιτιστικά γεγονότα ήταν καλύτερες.

Στη Γιορτή αυτή συμμετείχαν δεκαεπτά πολυφωνικοί όμιλοι από την Ελλάδα, Βουλγαρία και Αλβανία. Πόσο δύσκολο είναι οργανωτικά αλλά και οικονομικά ένα τέτοιο εγχείρημα ειδικά στην Ελλάδα της κρίσης;

Αυτή είναι η διαφορά σε σχέση με τα πρώτα χρόνια των πολύ μαζικών εκδηλώσεων. Τότε μπορούσαμε χάρη σ' ένα πιο ακριβό εισιτήριο να υποδεχόμαστε σε μία και μόνο συναυλία ομίλους όχι μόνο από την Ήπειρο αλλά και από Αλβανία, Σερβία, Βουλγαρία, Κάτω Ιταλία και Γεωργία. Κοιτάζοντας τις συναυλίες του 2004 και του 2005 κλείναμε ολόκληρα ξενοδοχεία και μπορούσαμε να πληρώνουμε τους ανθρώπους αυτούς οι οποίοι πέρα από τα έξοδα μετάκλησης έπρεπε να πάρουν και μια αποζημίωση για να λείψουν τόσες μέρες από τον τόπο τους. Τώρα, λοιπόν, που είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα οικονομικά για όλους υπάρχει ένα θετικό. Έχουν κτιστεί τέτοιες σχέσεις εμπιστοσύνης ανάμεσα στους ομίλους που μπορούν να κατανοήσουν όλοι την ευθύνη και την αξία της συμμετοχής τους. Πολλοί όμιλοι που έρχονταν παλιά με προϋπόθεση την οικονομική τους ανταμοιβή τώρα έρχονται εθελοντικά. Επίσης, οργανωτικά αυτό σημαίνει ότι η σχέση είναι τέτοια, ώστε η προετοιμασία των εκδηλώσεων να είναι πολύ περισσότερο συλλογική απ' ότι παλιά.

Θα οργανώσετε φέτος κάποιο ανάλογο γεγονός στα Ιωάννινα ή στην Ήπειρο γενικότερα;

Βέβαια, κάθε καλοκαίρι γίνεται. Φέτος από τις 25 Ιουλίου μέχρι 5 Αυγούστου ταξιδεύει το πολυφωνικό καραβάνι. Στην Ήπειρο θα είναι από τις 28 Ιουλίου μέχρι 3 Αυγούστου. Κάθε βράδυ ταξιδεύουμε και σε άλλο χωριό της παραμεθόριας Ηπείρου. Ξεκινώντας από την ακριτική Αετομηλίτσα στον Γράμμο, περνώντας στα Μαστοροχώρια, διαβαίνοντας από την Κόνιτσα, περνώντας στο Πωγώνι, Δολό και Πωγωνιανή, Λάκκα Πωγωνίου, Μουργκάνα, μέχρι την παλιά Σαγιάδα. Όλη αυτή την παραμεθόρια γραμμή τη διατρέχουμε με εκδηλώσεις οι οποίες δεν περιορίζονται μόνο στα μουσικά βράδια αλλά πραγματοποιούνται στη διάρκεια της ημέρας επιτόπιες καταγραφές από τόπο σε τόπο και εργαστήρι πολυφωνίας. Κάθε τόπος και ένα τραγούδι είναι το μότο του.

Τι γίνεται με τα Γιάννενα; Υπάρχει ενδιαφέρον από τους τοπικούς φορείς;

Υπάρχει μια συζήτηση χρόνων με το Πνευματικό Κέντρο του δήμου Ιωαννιτών. Έχουμε τον εξής δισταγμό. Κυριαρχεί πάντα μια κεντρομόλα τάση σε όλες τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Δηλαδή, σε πανελλαδικό επίπεδο όλες οι εκδηλώσεις να πηγαίνουν στην Αθήνα, σε πανηπειρωτικό στα Γιάννενα. Προσπαθούμε να κρατήσουμε το φεστιβάλ του πολυφωνικού τραγουδιού σαν κίνητρο να ακούσει και να χαρεί κανείς το πολυφωνικό τραγούδι στο φυσικό και κοινωνικό του χώρο, δηλαδή την παραμεθόρια Ήπειρο εκεί που το τραγουδάνε, γιατί αυτό είναι μια διαδραστική διαδικασία που δίνει κουράγιο στους ακρίτες και της Ηπείρου και της πολυφωνίας να κρατήσουν ζωντανό το τραγούδι τους. Από την άλλη, θα θέλαμε φέτος που είναι η συμπλήρωση μιας δεκαπενταετίας της πολυφωνικής γιορτής το φθινόπωρο να διοργανώσουμε μια μεγάλη εκδήλωση στην αίθουσα Πυρσινέλλα ή στο Ίτς Καλέ. Είμαστε σε επικοινωνία με τον Δήμο και το Πνευματικό Κέντρο για να βρούμε την ημερομηνία. Άλλωστε, υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι έχουν έδρα τα Γιάννενα και είναι χρόνια συνεργάτες του πολυφωνικού καραβανιού όπως ο Κώστας Λώλης, επιστημονικός μας συνεργάτης, ψυχή του «Ηνόρου» και δάσκαλος του πολυφωνικού τραγουδιού.

Ο σκοπός της «Απείρου» είναι η διάσωση, προβολή και διάδοση της λαϊκής πολυφωνίας. Έχετε βρει αρωγούς στην προσπάθεια αυτή τους φορείς της πολιτείας ή της τοπικής αυτοδιοίκησης;

Το πολυφωνικό φεστιβάλ ταξίδεψε μέχρι εδώ με τη στήριξη των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης της παραμεθόριας Ηπείρου. Βέβαια, την τελευταία διετία της εξαντλητικής οικονομικής κατάστασης αυτών των φορέων, δυστυχώς, δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε εκεί παρά μόνο σε υπηρεσίες φιλοξενίας κατά περίσταση. Πέρυσι, πρακτικά υπήρχε μόνο η στήριξη του δήμου Ζίτσας. Για το Υπουργείο Πολιτισμού από το 1998 μέχρι το 2002 ουσιαστικά ήταν σαν να μην υπήρχαμε. Το 2002 που εμφανίστηκε ο κατοπινά πρόεδρος της Δημοκρατίας και συνταξιδιώτης σε πολλές εκδηλώσεις μας Κάρολος Παπούλιας σε κάποια εκδήλωση στο Δελβινάκι και άκουσε το πρόβλημα, το μετέφερε και το Υπουργείο Πολιτισμού μάς στήριξε για τρεις χρονιές αλλά δυστυχώς από το 2005 και μετά είμαστε ένας από τους πάρα πολλούς θεσμούς της ζώσας παράδοσης που δεν συμπεριλαμβάνεται στις επιχορηγήσεις του. Αυτό είναι εξαντλητικό όχι μόνο όσον αφορά την οικονομική στήριξη αλλά κυρίως την ηθική.

Έχετε κάνει δράσεις και συνέργειες με φορείς του εξωτερικού. Πώς αντιμετωπίζουν εκεί το πολυφωνικό τραγούδι και την παραδοσιακή μουσική γενικότερα;

Θα σας πω για τα πιο κοντινά μας σύνορα στην Ήπειρο, την Αλβανία. Χάρη σε ενέργειες που έκανε το αλβανικό και πιο πέρα το βουλγάρικο κράτος τα δύο αυτά είδη πολυφωνίας το 2004 αναγορεύτηκαν σε μνημεία της παγκόσμιας άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, δηλαδή είδη τα οποία η UNESCO φροντίζει να διασωθούν δίνοντας κίνητρα και χρηματοδοτώντας φεστιβάλ, εκδόσεις, συνέδρια και σεμινάρια. Απεναντίας, η Ελλάδα δεν υπέβαλε καν πρόταση. Θέσαμε ως «Άπειρος» το θέμα στη Βουλή. Η απάντηση του τότε Υπουργού Πολιτισμού ήταν ότι εμείς στηρίζουμε το διεθνές φεστιβάλ πολυφωνικού τραγουδιού αλλά στην πραγματικότητα ήταν η τελευταία φορά που συνέδραμε.

Ουσιαστικά, μιλάμε για μια ανύπαρκτη πολιτιστική διπλωματία και μάλιστα σ' ένα τόσο λεπτό ζήτημα όπως είναι το παραδοσιακό τραγούδι.

Σαφώς. Μιλάμε για έναν τεράστιο χώρο που πολλοί από άλλες χώρες επενδύουν εθνικισμούς, για παράδειγμα κάποιοι στην Αλβανία ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι και ότι είναι αντιγραφή του αλβανικού. Τέτοιες παραλείψεις και ολιγωρίες της ελληνικής πολιτείας αφήνουν απροστάτευτες αρκετές ηπειρώτικες πολυφωνίες και βορά σε τέτοιους εθνικισμούς.

Ίσως τώρα είναι μια καλή ευκαιρία να τεθούν αυτά τα ζητήματα καθώς ο υπουργός Πολιτισμού είναι Γιαννιώτης και γνωρίζει τα θέματα.

Προσωπικά, ήταν χαρά μου που είδα το όνομα του κ. Τασούλα στο Υπουργείο Πολιτισμού καθώς γνωρίζει αυτή την προσπάθεια από κοντά. Αλλά δεν ξέρω κατά πόσο τα πρόσωπα πλέον σε τέτοιες συνθήκες οξύτατης κρίσης μπορούν να παίξουν αποφασιστικό ρόλο.

Το πολυφωνικό τραγούδι ως ζώσα παράδοση τι μέλλον έχει σ' έναν κόσμο που διαρκώς προβάλλει το εφήμερο, το ανούσιο και το ευτελές; Υπάρχει κίνδυνος να καταστεί μουσειακό είδος;

Θέλοντας να είμαι αισιόδοξος, γιατί αλλιώς δεν θα ήμουν αγωνιστής για τη διάσωση του πολυφωνικού τραγουδιού, θέλω να πιστεύω ότι όσο θα υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι συλλογικά θα αναζητούν να εκφράζονται, μαζί θα αποζητούν να δημιουργούν σ' ένα συλλογικό μουσικό είδος όπως το πολυφωνικό τραγούδι, θα βρίσκουν τρόπο να υπάρχουν και να δημιουργούν. Θέλω να πιστεύω ότι υπάρχουν λόγοι να παραμένουμε αισιόδοξοι σε μια στιγμή που πρέπει να είμαστε και ειλικρινείς καθώς η αυθεντική ερμηνεία του ηπειρώτικου πολυφωνικού τραγουδιού βαίνει με ταχύτατους ρυθμούς προς τη δύση της. Εννοώ ότι ποτέ το τραγούδι αυτό δεν ήταν ένα μουσικό γεγονός ξεκομμένο από την κοινωνική ζωή καθώς υπήρχε την ώρα που οι άνθρωποι δούλευαν μαζί είτε στις αγροτικές εργασίες, είτε ως βοσκοί στα βουνά μας. Αυτό έχει πάψει από τη δεκαετία του '60 παντού στην Ήπειρο. Κάπου εκεί σταμάτησε να τροφοδοτείται το ποτάμι της πολυφωνίας.

Σας ευχαριστώ θερμά για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Εύχομαι ολόψυχα καλή συνέχεια στο σημαντικό σας έργο.

Είναι χαρά μου και θα ένιωθα ακόμα μεγαλύτερη χαρά να διαβάσουν την κουβέντα μας αυτή όσο γίνεται περισσότεροι.

texnikaiya.ru | grazil.ru | story4baby.ru | best-to-baby.ru | sfera4auto.ru